Chapter 8 · Verse 2
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
इक्षुरापः पयो मूलं ताम्बूलं फलमौषधम् । भक्षयित्वापि कर्तव्याः स्नानदानादिकाः क्रियाः
Transliteration
ikṣurāpaḥ payo mūlaṃ tāmbūlaṃ phalamauṣadham | bhakṣayitvāpi kartavyāḥ snānadānādikāḥ kriyāḥ
Translation
गूळ, दूध, मुळं, तंबाखू, फळे आणि औषधी वनस्पती यांचा सेवन करून स्नान, दान इत्यादी कार्ये करणे आवश्यक आहे.
Literal meaning: गूळ, दूध, मुळं, तंबाखू, फळे आणि औषधी वनस्पती यांचा सेवन करून स्नान, दान इत्यादी कार्ये करणे आवश्यक आहे.
Explanation
गूळ, दूध, मुळं, तंबाखू, फळे आणि औषधी वनस्पती यांचा सेवन करून स्नान, दान इत्यादी कार्ये करणे आवश्यक आहे.
या श्लोकात चाणक्य यांनी जीवनातील विविध कार्ये आणि त्यासाठी आवश्यक असलेल्या पदार्थांचे महत्त्व स्पष्ट केले आहे. गूळ, दूध, मुळं, तंबाखू, फळे आणि औषधी वनस्पती यांचा सेवन केल्याने शारीरिक आणि मानसिक स्वास्थ्य साधता येते. या पदार्थांचा उपयोग केल्याने स्नान, दान आणि इतर धार्मिक कार्ये अधिक फलदायी होतात. यामुळे व्यक्तीला शुद्धता, आरोग्य आणि समृद्धी प्राप्त होते. चाणक्य यांच्या या विचारांमुळे जीवनातील साध्या गोष्टींचा महत्त्व लक्षात येतो, ज्या आपल्या दैनंदिन जीवनात आवश्यक आहेत.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 08-02