Chapter 9 · Verse 14
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
दह्यमानाः सुतीव्रेण नीचाः परयशोऽग्निना अशक्तास्तत्पदं गन्तुं ततो निन्दां प्रकुर्वते । दरिद्रता धीरतया विराजतेकुवस्त्रता शुभ्रतया विराजते कदन्नता चोष्णतया विराजते कुरूपता शीलतया विराजते
Transliteration
dahyamānāḥ sutīvreṇa nīcāḥ parayaśo'gninā aśaktāstatpadaṃ gantuṃ tato nindāṃ prakurvate | daridratā dhīratayā virājatekuvastratā śubhratayā virājate kadannatā coṣṇatayā virājate kurūpatā śīlatayā virājate
Translation
ദഹിക്കുന്നവരെ അത്യന്തം ശക്തമായ അഗ്നി കത്തിക്കുന്നു, അവർ ആ സ്ഥാനത്തെത്താൻ അശക്തരായതിനാൽ അവരെ നിന്ദിക്കുന്നു. ദാരിദ്ര്യം ധീരതയാൽ പ്രകാശിക്കുന്നു, കുശലതയും ശുഭ്രതയാൽ പ്രകാശിക്കുന്നു, ഭക്ഷണത്തിന്റെ അഭാവം ഉഷ്ണതയാൽ പ്രകാശിക്കുന്നു, കുരൂപത ശീലത്താൽ പ്രകാശിക്കുന്നു.
Literal meaning: ദഹിക്കുന്നവരെ അത്യന്തം ശക്തമായ അഗ്നി കത്തിക്കുന്നു, അവർ ആ സ്ഥാനത്തെത്താൻ അശക്തരായതിനാൽ അവരെ നിന്ദിക്കുന്നു. ദാരിദ്ര്യം ധീരതയാൽ പ്രകാശിക്കുന്നു, കുശലതയും ശുഭ്രതയാൽ പ്രകാശിക്കുന്നു, ഭക്ഷണത്തിന്റെ അഭാവം ഉഷ്ണതയാൽ പ്രകാശിക്കുന്നു, കുരൂപത ശീലത്താൽ പ്രകാശിക്കുന്നു.
Explanation
ദാരിദ്ര്യം, കുശലത, ഭക്ഷണത്തിന്റെ അഭാവം, കുരൂപത എന്നിവയെക്കുറിച്ചുള്ള സത്യങ്ങൾ.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, ദാരിദ്ര്യം, കുശലത, ഭക്ഷണത്തിന്റെ അഭാവം, കുരൂപത എന്നിവയെക്കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു. ദഹിക്കുന്നവരെ അത്യന്തം ശക്തമായ അഗ്നി കത്തിക്കുന്നു, എന്നാൽ അവർ ആ സ്ഥാനത്തെത്താൻ അശക്തരായതിനാൽ അവരെ നിന്ദിക്കുന്നു. ദാരിദ്ര്യം ധീരതയാൽ പ്രകാശിക്കുന്നു, അതായത്, ഒരു വ്യക്തി ധീരതയോടെ ജീവിച്ചാൽ, അവന്റെ ദാരിദ്ര്യം അവനെ കുറിച്ച് ഒരു നിന്ദയാകുന്നില്ല. കുശലതയും ശുഭ്രതയാൽ പ്രകാശിക്കുന്നു, അതായത്, നല്ല വസ്ത്രം ധരിക്കുന്നവൻ, അവന്റെ കുശലതയാൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നു. ഭക്ഷണത്തിന്റെ അഭാവം ഉഷ്ണതയാൽ പ്രകാശിക്കുന്നു, അതായത്, ഭക്ഷണം ഇല്ലാത്തവൻ, അവന്റെ ഉഷ്ണതയാൽ ശ്രദ്ധിക്കപ്പെടുന്നു. കുരൂപത ശീലത്താൽ പ്രകാശിക്കുന്നു, അതായത്, നല്ല ശീലങ്ങൾ ഉള്ളവൻ, അവന്റെ കുരൂപതയെ മറയ്ക്കുന്നു. ഈ ശ്ലോകം, വ്യക്തിയുടെ ആന്തരിക ഗുണങ്ങൾ പുറത്തുള്ള അവസ്ഥകളെ മറികടക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 09-14