Chapter 9 · Verse 14
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
दह्यमानाः सुतीव्रेण नीचाः परयशोऽग्निना अशक्तास्तत्पदं गन्तुं ततो निन्दां प्रकुर्वते । दरिद्रता धीरतया विराजतेकुवस्त्रता शुभ्रतया विराजते कदन्नता चोष्णतया विराजते कुरूपता शीलतया विराजते
Transliteration
dahyamānāḥ sutīvreṇa nīcāḥ parayaśo'gninā aśaktāstatpadaṃ gantuṃ tato nindāṃ prakurvate | daridratā dhīratayā virājatekuvastratā śubhratayā virājate kadannatā coṣṇatayā virājate kurūpatā śīlatayā virājate
Translation
ज्यांना तीव्र आग जाळत आहे, ते नीच लोक परायशाच्या अग्नीत जळत आहेत, त्यांना त्या स्थानावर जाण्याची शक्ती नाही, म्हणून ते निंदा करतात. दरिद्रता धैर्याने तेजस्वी होते, कुरूपता शीलाने तेजस्वी होते, वाईट वस्त्रता शुभ्रतेने तेजस्वी होते, कमी अन्नता उष्णतेने तेजस्वी होते.
Literal meaning: ज्यांना तीव्र आग जाळत आहे, ते नीच लोक परायशाच्या अग्नीत जळत आहेत, त्यांना त्या स्थानावर जाण्याची शक्ती नाही, म्हणून ते निंदा करतात. दरिद्रता धैर्याने तेजस्वी होते, कुरूपता शीलाने तेजस्वी होते, वाईट वस्त्रता शुभ्रतेने तेजस्वी होते, कमी अन्नता उष्णतेने तेजस्वी होते.
Explanation
नीच लोक त्यांच्या असमर्थतेमुळे इतरांची निंदा करतात, तर विविध परिस्थितींमध्ये धैर्य आणि शीलाने तेजस्विता प्राप्त होते.
या श्लोकात Chanakya नीच लोकांच्या मानसिकतेवर प्रकाश टाकत आहेत. जे लोक त्यांच्या जीवनात असमर्थता अनुभवतात, ते इतरांच्या यशाची निंदा करतात. त्यांना त्यांच्या स्थितीतून बाहेर पडण्याची शक्ती नसते, म्हणून ते इतरांच्या यशावर टीका करतात. दुसरीकडे, दरिद्रता, कुरूपता, वाईट वस्त्रता आणि कमी अन्न यांसारख्या परिस्थितींमध्येही, धैर्य, शील, शुभ्रता आणि उष्णता यांसारख्या गुणांनी व्यक्तीला तेजस्वी बनवता येते. याचा अर्थ, आपल्या परिस्थितींचा सामना करताना धैर्य आणि चांगले गुण महत्त्वाचे आहेत.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 09-14