Chapter 9 · Verse 1
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
मुक्तिमिच्छसि चेत्तात विषयान्विषवत्त्यज । क्षमार्जवदयाशौचं सत्यं पीयूषवत्पिब
Transliteration
muktimicchasi cettāta viṣayānviṣavattyaja | kṣamārjavadayāśaucaṃ satyaṃ pīyūṣavatpiba
Translation
जर तू मुक्ती हवी असेल तर विषयांचा त्याग कर. क्षमा, दयाळूपणा, शुद्धता आणि सत्य यांचे सेवन कर, ते अमृतासमान आहेत.
Literal meaning: जर तुम्हाला मुक्ती हवी असेल तर विषयांचा त्याग करा. क्षमा, दयाळूपणा, शुद्धता आणि सत्य यांचे सेवन करा, ते अमृतासमान आहेत.
Explanation
मुक्ती मिळवण्यासाठी विषयांचा त्याग करावा लागतो.
या श्लोकात चाणक्य स्पष्ट करतात की, जर तुम्हाला आत्मिक मुक्ती हवी असेल, तर तुम्हाला भौतिक विषयांचा त्याग करावा लागेल. विषय म्हणजे भौतिक सुख, ऐश्वर्य आणि भोग यांचा समावेश होतो. या सर्व गोष्टींमध्ये गुंतल्यास आत्मिक प्रगती साधता येत नाही. त्याऐवजी, क्षमा, दयाळूपणा, शुद्धता आणि सत्य यांचा स्वीकार करणे आवश्यक आहे. हे गुण अमृतासमान आहेत, कारण ते आत्म्याला शुद्ध करतात आणि मुक्तीच्या मार्गावर नेतात.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 09-01