Book 8 · Passage 5
Attributed to Confucius (Kongzi)
Chinese
曾子曰:「以能問於不能,以多問於寡,有若無,實若虛,犯而不校,昔者吾友,嘗從事於斯矣。」
Transliteration
céng zǐ yuē : yǐ néng wèn wū bù néng , yǐ duō wèn wū guǎ , yǒu ruò wú , shí ruò xū , fàn ér bú jiào , xī zhě wú yǒu , cháng cóng shì wū sī yǐ 。
Translation
झेंग झी म्हणाले: "शक्तिशाली व्यक्तीला अशक्त व्यक्तीच्या विचारांची विचारणा करणे, आणि अनेकांना कमी विचारणा करणे, हे असं आहे की जणू काही काहीच नाही, आणि जणू काहीच नाही असं आहे की काहीच आहे; चुकता येऊनही त्याबद्दल बोलणे नाही; पूर्वी माझा मित्र यामध्ये व्यस्त होता."
Literal meaning: झेंग झी म्हणाले: "शक्तिशाली व्यक्तीला अशक्त व्यक्तीच्या विचारांची विचारणा करणे, आणि अनेकांना कमी विचारणा करणे, हे असं आहे की जणू काही काहीच नाही, आणि जणू काहीच नाही असं आहे की काहीच आहे; चुकता येऊनही त्याबद्दल बोलणे नाही; पूर्वी माझा मित्र यामध्ये व्यस्त होता."
Explanation
शक्तिशाली व्यक्तीला अशक्त व्यक्तीच्या विचारांची विचारणा करणे हे निरर्थक आहे.
झेंग झी यांचा हा विचार शक्ती आणि ज्ञानाच्या असमानतेवर प्रकाश टाकतो. शक्तिशाली व्यक्तीने अशक्त व्यक्तीच्या विचारांची विचारणा करणे आणि अनेकांना कमी विचारणे हे एक प्रकारे निरर्थक आहे, कारण यामुळे ज्ञानाची गती मंदावते. यामध्ये एक गूढता आहे की, जेव्हा आपण विचारतो तेव्हा आपल्याला योग्य माहिती मिळत नाही. चुकता येऊनही त्याबद्दल बोलणे न करणे म्हणजे आपल्याला आपल्या चुका स्वीकारण्याची आणि त्यातून शिकण्याची गरज आहे. यामध्ये एक नैतिक शिकवण आहे की, ज्ञान मिळवण्यासाठी योग्य व्यक्तींचा सल्ला घेणे आवश्यक आहे.
Source edition (provenance)
gutenberg:23839-0.txt; transliteration: pinyin-pro (tone marks, build-generated); book 8 passage 5 (row 5)