Chapter 10 · Verse 24
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
पुरोधसां च मुख्यं मां विद्धि पार्थ । बृहस्पतिम् । सेनानीनाम् अहं स्कन्दः सरसाम् अस्मि सागरः
Transliteration
purodhasāṃ ca mukhyaṃ māṃ viddhi pārtha | bṛhaspatim | senānīnām ahaṃ skandaḥ sarasām asmi sāgaraḥ
Translation
നിങ്ങൾ എനിക്ക് പ്രധാനമായ പുരോഹിതനായി അറിയണം, പാർഥ. ഞാൻ ബ്രഹസ്പതി ആണ്. സേനാനികളിൽ ഞാൻ സ്കന്ദൻ ആണ്, നദികളിൽ ഞാൻ സമുദ്രം ആണ്.
Literal meaning: നിങ്ങൾ എനിക്ക് പ്രധാനമായ പുരോഹിതനായി അറിയണം, പാർഥ. ഞാൻ ബ്രഹസ്പതി ആണ്. സേനാനികളിൽ ഞാൻ സ്കന്ദൻ ആണ്, നദികളിൽ ഞാൻ സമുദ്രം ആണ്.
Explanation
ഞാൻ പ്രധാന പുരോഹിതനാണ്, ബ്രഹസ്പതി, സേനാനികളിൽ സ്കന്ദൻ, നദികളിൽ സമുദ്രം.
ഭഗവദ് ഗീതയിലെ ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, കൃഷ്ണൻ തന്റെ ദൈവികതയെ വിശദീകരിക്കുന്നു. അദ്ദേഹം പറയുന്നു, 'നിങ്ങൾ എനിക്ക് പ്രധാനമായ പുരോഹിതനായി അറിയണം, പാർഥ. ഞാൻ ബ്രഹസ്പതി ആണ്.' ഇതിലൂടെ, കൃഷ്ണൻ ബ്രഹസ്പതിയുടെ സ്താനത്തെ എടുത്തു കാണിക്കുന്നു, അതായത്, ജ്ഞാനത്തിന്റെ, ധർമ്മത്തിന്റെ, നയത്തിന്റെ പ്രതീകമായ പുരോഹിതനായി കൃഷ്ണൻ നിലകൊള്ളുന്നു. 'സേനാനികളിൽ ഞാൻ സ്കന്ദൻ ആണ്' എന്നത്, യുദ്ധത്തിൽ നയിക്കുന്നതിന്റെ ശക്തി, ധൈര്യം എന്നിവയെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 'നദികളിൽ ഞാൻ സമുദ്രം ആണ്' എന്നത്, എല്ലാ നദികളുടെ സമാഹാരമായ സമുദ്രത്തിന്റെ മഹത്ത്വത്തെ പ്രതിപാദിക്കുന്നു. ഈ ശ്ലോകം ദൈവത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവായ കൃഷ്ണന്റെ സവിശേഷതകളെ വ്യക്തമാക്കുന്നു, അവന്റെ സൃഷ്ടിയിൽ ഉള്ള എല്ലാ പ്രധാന ഘടകങ്ങൾക്കും അവൻ ഉത്തമമായ പ്രതീകമാണ്.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 10 v 24