Chapter 10 · Verse 28
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
आयुधानाम् अहं वज्रं धेनूनाम् अस्मि कामधुक् । प्रजनश् चास्मि कन्दर्पः सर्पाणाम् अस्मि वासुकिः
Transliteration
āyudhānām ahaṃ vajraṃ dhenūnām asmi kāmadhuk | prajanaś cāsmi kandarpaḥ sarpāṇām asmi vāsukiḥ
Translation
ആയുധങ്ങളിൽ ഞാൻ വജ്രമാണ്, പശുക്കളിൽ ഞാൻ കാമധുക് ആണ്. പ്രജനനത്തിൽ ഞാൻ കന്ദർപ്പൻ ആണ്, പാമ്പുകളിൽ ഞാൻ വാസുകി ആണ്.
Literal meaning: ആയുധങ്ങളിൽ ഞാൻ വജ്രം, പശുക്കളിൽ ഞാൻ കാമധുക്. പ്രജനനത്തിൽ ഞാൻ കന്ദർപ്പൻ, പാമ്പുകളിൽ ഞാൻ വാസുകി.
Explanation
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ ഭഗവാൻ തന്റെ വിവിധ രൂപങ്ങൾക്കുള്ള ഉദാഹരണങ്ങൾ നൽകുന്നു.
ഭഗവദ്ഗീതയുടെ ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, കൃഷ്ണൻ തന്റെ ദിവ്യമായ സവിശേഷതകളെ വിവരിക്കുന്നു. 'ആയുധങ്ങളിൽ ഞാൻ വജ്രമാണ്' എന്നത്, ശക്തിയും അദ്വിതീയതയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു. വജ്രം എന്നത് അതിന്റെ ശക്തിയാൽ പ്രശസ്തമാണ്, അതിനാൽ കൃഷ്ണൻ തന്റെ ശക്തിയെ ഈ ഉദാഹരണത്തിലൂടെ വ്യക്തമാക്കുന്നു. 'പശുക്കളിൽ ഞാൻ കാമധുക് ആണ്' എന്നത്, കാമധുക് എന്നത് ആഗ്രഹങ്ങൾ നിറവേറ്റുന്ന പശുവിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു, അതിലൂടെ കൃഷ്ണൻ സൃഷ്ടിയുടെ സമൃദ്ധി പ്രതിപാദിക്കുന്നു. 'പ്രജനനത്തിൽ ഞാൻ കന്ദർപ്പൻ ആണ്' എന്നത്, പ്രണയവും സൃഷ്ടിയും തമ്മിലുള്ള ബന്ധത്തെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. 'പാമ്പുകളിൽ ഞാൻ വാസുകി ആണ്' എന്നത്, വാസുകി പാമ്പ്, ദൈവികതയുടെ പ്രതീകമായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ഈ ശ്ലോകം, ദൈവത്തിന്റെ വിവിധ രൂപങ്ങൾക്കുള്ള സവിശേഷതകളെ വ്യക്തമാക്കുന്നു, അവയുടെ ശക്തിയും പ്രാധാന്യവും വ്യക്തമാക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 10 v 28