Chapter 10 · Verse 28
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
आयुधानाम् अहं वज्रं धेनूनाम् अस्मि कामधुक् । प्रजनश् चास्मि कन्दर्पः सर्पाणाम् अस्मि वासुकिः
Transliteration
āyudhānām ahaṃ vajraṃ dhenūnām asmi kāmadhuk | prajanaś cāsmi kandarpaḥ sarpāṇām asmi vāsukiḥ
Translation
शस्त्रांमध्ये मी वज्र आहे, गायींमध्ये मी कामधुक आहे. प्रजनेमध्ये मी कंदर्प आहे, सर्पांमध्ये मी वासुकी आहे.
Literal meaning: शस्त्रांमध्ये मी वज्र आहे, गायींमध्ये मी कामधुक आहे. प्रजनेमध्ये मी कंदर्प आहे, सर्पांमध्ये मी वासुकी आहे.
Explanation
मी विविध वस्तूंमध्ये त्यांच्या विशेष गुणांमुळे ओळखला जातो.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण विविध वस्तूंच्या प्रतीकात्मक रूपात स्वतःचा उल्लेख करतात. 'आयुधानाम् अहं वज्रं' म्हणजे शस्त्रांमध्ये मी वज्र आहे, म्हणजेच वज्राची ताकद आणि अडथळा पार करणारी क्षमता दर्शवितो. 'धेनूनाम् अस्मि कामधुक्' म्हणजे गायींमध्ये मी कामधुक आहे, जी इच्छित वस्तू देणारी आहे. 'प्रजनश् चास्मि कन्दर्पः' म्हणजे प्रजाजनांमध्ये मी कंदर्प आहे, जो प्रेम आणि आकर्षणाचे प्रतीक आहे. 'सर्पाणाम् अस्मि वासुकिः' म्हणजे सर्पांमध्ये मी वासुकी आहे, जो शक्ती आणि ज्ञानाचे प्रतीक आहे. या श्लोकातून भगवान श्रीकृष्ण हे दर्शवतात की प्रत्येक गोष्टीत त्यांची एक विशेषता आहे, जी त्यांच्या अस्तित्वाचे प्रतीक आहे.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 10 v 28