Chapter 10 · Verse 36
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
द्युतं छलयताम् अस्मि तेजस् तेजस्विनाम् अहम् । जयोस्मि व्यवसायोस्मि सत्त्वं सत्त्ववताम् अहम्
Transliteration
dyutaṃ chalayatām asmi tejas tejasvinām aham | jayosmi vyavasāyosmi sattvaṃ sattvavatām aham
Translation
मैं तेजस्वियों में तेज हूँ, धोखेबाजों में धोखा हूँ। मैं विजय हूँ, व्यवसाय में व्यवसाय हूँ, और सत्त्ववानों में सत्त्व हूँ।
Literal meaning: मैं तेजस्वियों में तेज हूँ, धोखेबाजों में धोखा हूँ। मैं विजय हूँ, व्यवसाय में व्यवसाय हूँ, और सत्त्ववानों में सत्त्व हूँ।
Explanation
भगवान श्रीकृष्ण कहते हैं कि वे तेजस्वियों में तेज, धोखेबाजों में धोखा, विजय में विजय, और सत्त्ववानों में सत्त्व हैं।
इस श्लोक में भगवान श्रीकृष्ण यह बताते हैं कि वे विभिन्न गुणों और विशेषताओं का प्रतीक हैं। तेजस्वियों में वे तेज हैं, अर्थात् वे उन लोगों में शक्ति और ऊर्जा का प्रतीक हैं जो अपने कार्यों में उत्कृष्टता प्राप्त करते हैं। धोखेबाजों में वे धोखा हैं, जो यह दर्शाता है कि वे उन लोगों की नकारात्मकता और छल का भी प्रतिनिधित्व करते हैं। इसके अलावा, विजय में वे विजय हैं, जो यह दर्शाता है कि वे सफलता और जीत का प्रतीक हैं। व्यवसाय में वे व्यवसाय हैं, जो यह संकेत करता है कि वे व्यापार और व्यावसायिक गतिविधियों में भी उपस्थित हैं। अंत में, सत्त्ववानों में वे सत्त्व हैं, जो यह दर्शाता है कि वे उन लोगों में शुद्धता और सद्गुण का प्रतीक हैं। इस प्रकार, यह श्लोक हमें यह समझाता है कि भगवान हर गुण और विशेषता में विद्यमान हैं, चाहे वह सकारात्मक हो या नकारात्मक।
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 10 v 36