Chapter 12 · Verse 19
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
तुल्यनिन्दास्तुतिर् मौनी संतुष्टो येन केनचित् । अनिकेतः स्थिरमतिर् भक्तिमान् मे प्रियो नरः
Transliteration
tulyanindāstutir maunī saṃtuṣṭo yena kenacit | aniketaḥ sthiramatir bhaktimān me priyo naraḥ
Translation
जो व्यक्ती निंदा आणि स्तुती यांना समान मानतो, जो मौन आहे, जो कोणत्याही गोष्टीत संतुष्ट आहे, जो अनिकेत आहे, स्थिर मनाचा आहे आणि भक्ती असलेला आहे, तो माझा प्रिय मनुष्य आहे.
Literal meaning: जो निंदा आणि स्तुतीला समान मानतो, मौन असतो, कोणत्याही गोष्टीत संतुष्ट असतो, अनिकेत असतो, स्थिर मनाचा असतो आणि भक्ती असलेला असतो, तो माझा प्रिय मनुष्य आहे.
Explanation
जो व्यक्ती निंदा आणि स्तुती यांना समान मानतो, तो माझा प्रिय आहे.
भगवद गीतेतील या श्लोकात भगवान श्रीकृष्णाने भक्ताच्या गुणांची व्याख्या केली आहे. जो व्यक्ती निंदा आणि स्तुती यांना समान मानतो, म्हणजेच त्याला बाह्य जगाच्या प्रशंसा किंवा निंदा यांचा प्रभाव पडत नाही. तो मौन आहे, म्हणजे तो शांत आहे आणि त्याच्या मनात कोणतीही चंचलता नाही. संतोषी असणे म्हणजे तो कोणत्याही परिस्थितीत समाधानी आहे. अनिकेत म्हणजे त्याला कोणत्याही स्थानीकतेची गरज नाही; तो कुठेही राहू शकतो. स्थिर मनाचा असणे म्हणजे त्याचे मन स्थिर आहे, कोणत्याही बाह्य घटकांमुळे तो विचलित होत नाही. भक्ती असलेला म्हणजे तो भगवानावर पूर्ण विश्वास ठेवतो. या सर्व गुणांमुळे तो भगवान श्रीकृष्णाचा प्रिय भक्त आहे.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 12 v 19