Chapter 13 · Verse 23
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
उपद्रष्टानुमन्ता च भर्ता भोक्ता महेश्वरः । परमात्मेति चाप्युक्तो देहेस्मिन् पुरुषः परः
Transliteration
upadraṣṭānumantā ca bhartā bhoktā maheśvaraḥ | paramātmeti cāpyukto dehesmin puruṣaḥ paraḥ
Translation
ഉപദ്രഷ്ടാ, അനുമന്താ, ഭർത്താ, ഭോക്താ, മഹേശ്വരൻ; പരമാത്മാ എന്നു പറഞ്ഞത് ഈ ദേഹത്തിൽ ഉള്ള പരം പുരുഷൻ ആണ്.
Literal meaning: ഉപദ്രഷ്ടാവ്, അനുമതിക്കാരൻ, ഭർത്താവ്, ഭോക്താവ്, മഹേശ്വരൻ; പരമാത്മാവ് എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്ന ഈ ദേഹത്തിൽ ഉള്ള പുരുഷൻ പരമൻ ആണ്.
Explanation
ഈ ദേഹത്തിൽ ഉള്ള പരം പുരുഷൻ ഉപദ്രഷ്ടാ, അനുമന്താ, ഭർത്താ, ഭോക്താ, മഹേശ്വരൻ എന്നിങ്ങനെ വിശേഷിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു.
ഭഗവദ് ഗീതയിലെ ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, മനുഷ്യന്റെ ശരീരത്തിൽ ഉള്ള ആത്മാവിനെ കുറിച്ച് സംസാരിക്കുന്നു. ഈ ആത്മാവ് ഉപദ്രഷ്ടാ (കാഴ്ചവെക്കുന്നവൻ), അനുമന്താ (അനുമതി നൽകുന്നവൻ), ഭർത്താ (ഉള്ളവൻ), ഭോക്താ (ഭോഗിക്കുന്നവൻ), മഹേശ്വരൻ (മഹാനായ ദൈവം) എന്നിങ്ങനെ വിവിധ രീതിയിൽ വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. ഈ വിശേഷണങ്ങൾ ആത്മാവിന്റെ സ്വഭാവത്തെ വ്യക്തമാക്കുന്നു. ശരീരത്തിൽ ഉള്ള ഈ പരം പുരുഷൻ, അതായത് പരമാത്മാവ്, സൃഷ്ടിയുടെ ആധികാരികതയും, സൃഷ്ടിയുടെ ആന്തരികമായ സത്യവും പ്രതിഫലിപ്പിക്കുന്നു. ഈ ശ്ലോകം നമ്മെ ആത്മാവിന്റെ സത്യവും, അതിന്റെ ദൈവികതയും തിരിച്ചറിയാൻ പ്രചോദിപ്പിക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 13 v 23