Chapter 14 · Verse 11
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
सर्वद्वारेषु देहेस्मिन् प्रकाश उपजायते । ज्ञानं यदा तदा विद्याद् विवृद्धं सत्त्वम् इत्य् उत
Transliteration
sarvadvāreṣu dehesmin prakāśa upajāyate | jñānaṃ yadā tadā vidyād vivṛddhaṃ sattvam ity uta
Translation
सर्व देहातील सर्व दारांमध्ये प्रकाश उत्पन्न होतो. ज्ञान जेव्हा वाढते, तेव्हा तिथे सत्त्व वाढले आहे असे समजावे.
Literal meaning: सर्व दारांमध्ये देहात प्रकाश उत्पन्न होतो. ज्ञान जेव्हा तेव्हा विद्या वाढलेले सत्त्व आहे असे समजावे.
Explanation
ज्ञान वाढल्यावर सत्त्व वाढते आणि देहातील सर्व दारांमध्ये प्रकाश येतो.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण ज्ञान आणि सत्त्व यांच्यातील संबंध स्पष्ट करतात. जेव्हा ज्ञान वाढते, तेव्हा व्यक्तीच्या मनात आणि शरीरात सत्त्व गुणाची वृद्धी होते. सत्त्व म्हणजे शुद्धता, प्रकाश आणि आनंद. ज्ञानामुळे व्यक्तीला सत्यता, नैतिकता आणि आत्मज्ञान प्राप्त होते, ज्यामुळे त्याच्या जीवनात प्रकाश येतो. या प्रकाशामुळे व्यक्तीच्या सर्व दारांमध्ये, म्हणजेच इंद्रिय, मन आणि बुद्धीमध्ये सकारात्मकता आणि स्पष्टता येते. त्यामुळे ज्ञान आणि सत्त्व यांचे एकमेकांवर प्रभाव असतो, आणि हे एकत्रितपणे व्यक्तीच्या जीवनात सकारात्मक बदल घडवतात.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 14 v 11