Chapter 17 · Verse 19
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
मूढग्राहेणात्मनो यत् पीडया क्रियते तपः । परस्योत्सादनार्थं वा तत् तामसम् उदाहृतम्
Transliteration
mūḍhagrāheṇātmano yat pīḍayā kriyate tapaḥ | parasyotsādanārthaṃ vā tat tāmasam udāhṛtam
Translation
മൂഢഗ്രാഹത്തിൽ നിന്നു ആത്മനു വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കുന്ന പീഡനമാണ് തപസ്സ്; മറ്റുള്ളവരെ ഉയർത്തുന്നതിന് വേണ്ടി ആകുന്നതെങ്കിൽ, അത് താമസികമായതായാണ് പറയുന്നത്.
Literal meaning: മൂഢഗ്രാഹത്തിൽ നിന്നു ആത്മനു വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കുന്ന പീഡനമാണ് തപസ്സ്; മറ്റുള്ളവരെ ഉയർത്തുന്നതിന് വേണ്ടി ആകുന്നതെങ്കിൽ, അത് താമസികമായതായാണ് പറയുന്നത്.
Explanation
ആത്മനു വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കുന്ന പീഡനമാണ് തപസ്സ്; മറ്റുള്ളവരെ ഉയർത്തുന്നതിന് വേണ്ടി ആകുന്നതെങ്കിൽ, അത് താമസികമായതായാണ് പറയുന്നത്.
ഭഗവദ്ഗീതയിലെ ഈ ശ്ലോകം, തപസ്സ് എന്നത് എങ്ങനെ വ്യത്യസ്തമായ രീതികളിൽ കാണപ്പെടുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ്. മൂഢഗ്രാഹത്തിൽ നിന്നു, അഥവാ അനാവശ്യമായ ദു:ഖം അനുഭവപ്പെടുന്ന രീതിയിൽ, ആത്മനു വേണ്ടി ഉണ്ടാക്കുന്ന പീഡനത്തെ തപസ്സ് എന്ന് വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. എന്നാൽ, മറ്റുള്ളവരെ ഉയർത്തുന്നതിനും അവരുടെ ക്ഷേമത്തിനായി ചെയ്യുന്ന തപസ്സ്, അതായത്, സ്വാർത്ഥതയില്ലാതെ, സ്നേഹത്തോടെ പ്രവർത്തിക്കുന്നതാണെങ്കിൽ, അത് നല്ലതായാണ് കാണപ്പെടുന്നത്. ഈ ശ്ലോകം നമ്മെ ആത്മനിഷ്ഠയോടും, പരസ്പര സ്നേഹത്തോടും കൂടിയുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ പ്രാധാന്യം മനസ്സിലാക്കാൻ പ്രേരിപ്പിക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 17 v 19