Chapter 18 · Verse 13
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
पञ्चैतानि महाबाहो कारणानि निबोध मे । सांख्ये कृतान्ते प्रोक्तानि सिद्धये सर्वकर्मणाम्
Transliteration
pañcaitāni mahābāho kāraṇāni nibodha me | sāṃkhye kṛtānte proktāni siddhaye sarvakarmaṇām
Translation
हे पाच कारणे, महाबाहो, ऐक. सांख्यशास्त्राच्या समाप्तीत सर्व कर्मांच्या सिद्धीसाठी सांगितलेले आहेत.
Literal meaning: हे पाच, महाबाहो, कारणे ऐक. सांख्यशास्त्राच्या समाप्तीत सर्व कर्मांच्या सिद्धीसाठी सांगितलेले आहेत.
Explanation
कर्म सिद्धीसाठी पाच कारणे आहेत.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनाला सांगत आहेत की सर्व कर्मांच्या सिद्धीसाठी पाच कारणे आहेत. या कारणांचा अभ्यास करून आपण आपल्या कर्मांचे परिणाम समजून घेऊ शकतो. सांख्यशास्त्राच्या संदर्भात, या पाच कारणांचा विचार केल्यास, प्रत्येक कार्यामध्ये या कारणांचा समावेश असतो. हे कारणे म्हणजे: १) करण (उपकरण), २) कर्ता (कर्म करणारा), ३) चैतन्य (चेतना), ४) प्रत्यक्ष कार्य, आणि ५) फल (परिणाम). हे पाच कारणे एकत्र येऊनच कोणतेही कार्य पूर्ण होते. त्यामुळे, कर्म सिद्धीसाठी या सर्व घटकांचा समावेश आवश्यक आहे.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 18 v 13