Chapter 18 · Verse 20
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
सर्वभूतेषु येनैकं भावम् अव्ययम् ईक्षते । अविभक्तं विभक्तेषु तज् ज्ञानं विद्धि सात्त्विकम्
Transliteration
sarvabhūteṣu yenaikaṃ bhāvam avyayam īkṣate | avibhaktaṃ vibhakteṣu taj jñānaṃ viddhi sāttvikam
Translation
सर्व प्राणिमध्ये जो एक अव्यय स्वरूप पाहतो, तो विभक्तांमध्ये अविभक्त आहे, हे ज्ञान सात्त्विक समज.
Literal meaning: सर्व प्राण्यांमध्ये जो एक अव्यय भाव पाहतो, तो विभक्तांमध्ये अविभक्त आहे, हे ज्ञान सात्त्विक आहे.
Explanation
सर्व प्राणिमध्ये एक अव्यय स्वरूप पाहणारे ज्ञान सात्त्विक आहे.
या श्लोकात भगवद गीतेत ज्ञानाच्या तीन प्रकारांपैकी एक म्हणजे सात्त्विक ज्ञान याबद्दल सांगितले आहे. जो व्यक्ती सर्व प्राणिमध्ये एकच अव्यय स्वरूप पाहतो, तो खरेच ज्ञानवान आहे. याचा अर्थ असा की, या व्यक्तीला सर्व प्राण्यांमध्ये एकता दिसते, जरी ते बाह्यरूपाने विभक्त असले तरी. या दृष्टिकोनामुळे तो एकात्मतेचा अनुभव घेतो आणि त्याला सर्व जीवांचे एकत्व जाणवते. हे ज्ञान आत्मा आणि सृष्टीच्या एकतेवर आधारित आहे, ज्यामुळे तो सृष्टीतील सर्व गोष्टींमध्ये एक अव्यय तत्व पाहतो.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 18 v 20