Chapter 18 · Verse 26
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
मुक्तसङ्गोनहंवादी धृत्युत्साहसमन्वितः । सिद्ध्यसिद्ध्योर् निर्विकारः कर्ता सात्त्विक उच्यते
Transliteration
muktasaṅgonahaṃvādī dhṛtyutsāhasamanvitaḥ | siddhyasiddhyor nirvikāraḥ kartā sāttvika ucyate
Translation
मोक्षसंपन्न, न बोलणारा, धैर्य आणि उत्साहाने युक्त, यश आणि अपयशात न बदलणारा, असा कर्ता सात्त्विक म्हणतात.
Literal meaning: मोक्षसंपन्न, न बोलणारा, धैर्य आणि उत्साहाने युक्त, यश आणि अपयशात न बदलणारा, असा कर्ता सात्त्विक म्हणतात.
Explanation
सात्त्विक कर्ता म्हणजे जो मोक्षाच्या मार्गावर आहे, धैर्य आणि उत्साहाने कार्य करतो आणि यश-अपयशात न बदलणारा आहे.
या श्लोकात सात्त्विक कर्त्याचे गुणधर्म स्पष्ट केले आहेत. मोक्षसंपन्न म्हणजे तो व्यक्ती जो आत्मज्ञान प्राप्त करतो आणि त्याच्या कार्यामध्ये त्याला स्वातंत्र्य मिळते. 'न बोलणारा' म्हणजे तो व्यक्ती जो विचारपूर्वक बोलतो आणि त्याच्या शब्दांमध्ये विचार असतो. धैर्य आणि उत्साह यांचा समावेश असलेला कर्ता म्हणजे जो आपल्या कार्यात दृढ आहे आणि संकटांमध्येही त्याला धैर्य टिकवून ठेवता येते. यश आणि अपयशात न बदलणारा म्हणजे तो व्यक्ती जो आपल्या कार्याच्या परिणामांवर अवलंबून न राहता, आपल्या कर्तव्यावर लक्ष केंद्रित करतो. या सर्व गुणांमुळे तो कर्ता 'सात्त्विक' म्हणून ओळखला जातो.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 18 v 26