Chapter 18 · Verse 38
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
विषयेन्द्रियसञ्योगाद् यत् तद् अग्रेमृतोपमम् । परिणामे विषम् इव तत् सुखं राजसं स्मृतम्
Transliteration
viṣayendriyasañyogād yat tad agremṛtopamam | pariṇāme viṣam iva tat sukhaṃ rājasaṃ smṛtam
Translation
అర్ధం పొందిన ఇంద్రియాల యొక్క సంబంధం వల్ల, అది మొదట మృత్యువుతో సమానమైనది. కానీ పరిణామంలో అది విషంలా మారుతుంది, అందువల్ల ఆ సుఖం రాజసికంగా గుర్తించబడింది.
Literal meaning: విషయముతో ఇంద్రియాల సంబంధం వల్ల, అది ముందుగా మృత్యువుతో సమానమైనది. పరిణామంలో అది విషంలా మారుతుంది, అందువల్ల ఆ సుఖం రాజసికంగా గుర్తించబడింది.
Explanation
ఇంద్రియాల సంబంధం వల్ల ఉద్భవించే సుఖం ప్రారంభంలో మృత్యువుతో సమానం, కానీ చివరికి విషంలా మారుతుంది.
ఈ శ్లోకంలో, భగవద్గీతలోని సుఖం యొక్క మూడు రకాల గురించి మాట్లాడబడుతోంది. ఇంద్రియాల సంబంధం వల్ల ఉద్భవించే సుఖం మొదట మృత్యువుతో సమానంగా అనిపిస్తుంది, అంటే ఇది ఆహ్లాదకంగా, కానీ దీని పరిణామంలో అది విషంలా మారుతుంది, అంటే ఈ సుఖం తాత్కాలికం మరియు దుఃఖానికి దారితీస్తుంది. రాజసిక సుఖం అనేది మానవుని ఇంద్రియాల మీద ఆధారపడి ఉంటుంది, ఇది శాశ్వతమైన ఆనందం కాదు. ఈ సుఖం అనేక సందర్భాలలో మానవుని బాధను పెంచుతుంది, ఎందుకంటే ఇది క్షణికమైనది మరియు దాని తర్వాత వచ్చే బాధను మనం అనుభవిస్తాము.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 18 v 38