Chapter 18 · Verse 53
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
अहंकारं बलं दर्पं कामं क्रोधं । परिग्रहम् । विमुच्य निर्ममः शान्तो ब्रह्मभूयाय कल्पते
Transliteration
ahaṃkāraṃ balaṃ darpaṃ kāmaṃ krodhaṃ | parigraham | vimucya nirmamaḥ śānto brahmabhūyāya kalpate
Translation
अहंकार, बल, गर्व, काम, क्रोध आणि संग्रह यांना सोडून, जो निर्मम आणि शांत आहे, तो ब्रह्माच्या स्वरूपात स्थिर होतो.
Literal meaning: अहंकार, बल, गर्व, काम, क्रोध, संग्रह यांना सोडून, जो निर्मम आणि शांत आहे, तो ब्रह्मभूत होतो.
Explanation
निर्मम आणि शांत व्यक्ती अहंकार, बल, गर्व, काम, क्रोध आणि संग्रह यांना सोडून ब्रह्माच्या स्वरूपात स्थिर होतो.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण अहंकार, बल, गर्व, काम, क्रोध आणि संग्रह यांचे महत्त्व स्पष्ट करतात. हे सर्व गुण व्यक्तीच्या मनात असलेल्या विकारांचे प्रतीक आहेत. जेव्हा व्यक्ती या सर्व विकारांना सोडतो, तेव्हा तो निर्मम आणि शांत होतो. निर्मम म्हणजेच दुसऱ्यांच्या प्रति दयाळू आणि सहानुभूतीने वागणारा. शांतता म्हणजे मनाची स्थिरता आणि संतुलन. जेव्हा व्यक्ती या सर्व गोष्टींना पार करून ब्रह्माच्या स्वरूपात स्थिर होतो, तेव्हा तो आत्मज्ञान प्राप्त करतो. याचा अर्थ असा आहे की, आत्मा आणि ब्रह्म यामध्ये एकता साधली जाते.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 18 v 53