Chapter 18 · Verse 54
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
ब्रह्मभूतः प्रसन्नात्मा न शोचति न काङ्क्षति । समः सर्वेषु भूतेषु मद्भक्तिं लभते पराम्
Transliteration
brahmabhūtaḥ prasannātmā na śocati na kāṅkṣati | samaḥ sarveṣu bhūteṣu madbhaktiṃ labhate parām
Translation
ब्रह्मभूत, प्रसन्न आत्मा, न शोक करतो, न इच्छितो. सर्व प्राण्यांमध्ये समानता राखणारा, माझ्या भक्तीला सर्वोच्च स्थान प्राप्त करतो.
Literal meaning: ब्रह्मभूत, प्रसन्न आत्मा, शोक करत नाही, इच्छित नाही. सर्व प्राण्यांमध्ये समान असणारा, माझ्या भक्तीला सर्वोच्च प्राप्त करतो.
Explanation
समानता राखणारा प्रसन्न आत्मा शोक किंवा इच्छा करत नाही आणि भगवानाच्या भक्तीला सर्वोच्च स्थान प्राप्त करतो.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण ब्रह्मभूत अवस्थेतील व्यक्तीची विशेषता सांगतात. ब्रह्मभूत म्हणजे ब्रह्माच्या ज्ञानात स्थिर झालेला, ज्याला आत्मा आणि सृष्टीतील सर्व जीवांमध्ये एकता दिसते. असा व्यक्ती प्रसन्न असतो, कारण त्याला जगातील भौतिक गोष्टींचा शोक किंवा इच्छाशक्तीची गरज भासत नाही. तो सर्व प्राण्यांमध्ये समानता राखतो, म्हणजेच तो कोणत्याही प्राण्याला कमी किंवा जास्त मानत नाही. या अवस्थेत असलेल्या व्यक्तीस भगवानाची भक्ती प्राप्त होते, जी सर्वोच्च स्थानाची आहे. हे दर्शवते की, आत्मज्ञान आणि सर्व प्राण्यांमध्ये समानता राखणे हे भक्तीच्या मार्गावर एक महत्त्वाचे पाऊल आहे.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 18 v 54