Chapter 2 · Verse 57
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
यः सर्वत्रानभिस्नेहस् तत्तत्प्राप्य शुभाशुभम् । नाभिनन्दति न द्वेष्टि तस्य प्रज्ञा प्रतिष्ठिता
Transliteration
yaḥ sarvatrānabhisnehas tattatprāpya śubhāśubham | nābhinandati na dveṣṭi tasya prajñā pratiṣṭhitā
Translation
जो सर्वत्र अनासक्त आहे, तो शुभ आणि अशुभ प्राप्त झाल्यावर न आनंदित होतो, न द्वेष करतो; त्याची प्रज्ञा स्थिर आहे.
Literal meaning: जो सर्वत्र अनासक्त आहे, तो त्या त्या गोष्टींना प्राप्त झाल्यावर शुभ आणि अशुभ यांना न आनंदित करतो, न द्वेष करतो; त्याची प्रज्ञा स्थिर आहे.
Explanation
अनासक्त व्यक्तीची प्रज्ञा स्थिर असते.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्णाने अनासक्ततेच्या महत्त्वावर प्रकाश टाकला आहे. जो व्यक्ती जीवनातील सर्व गोष्टींमध्ये, म्हणजे शुभ आणि अशुभ दोन्ही गोष्टींमध्ये अनासक्त राहतो, तो त्या गोष्टींवर आनंदित किंवा दु:खी होत नाही. याचा अर्थ असा की, जीवनातील चढउतार, सुखदुख यांवर त्याची प्रतिक्रिया स्थिर असते. अशा व्यक्तीची प्रज्ञा स्थिर असते, म्हणजेच त्याला ज्ञान आणि समज आहे की जीवनात अनेक गोष्टी येतात आणि जातात, पण त्याच्या मनाची शांति कायम राहते. हे शिक्षण आपल्याला शिकवते की, बाह्य परिस्थितींचा आपल्या अंतर्मनावर प्रभाव पडू नये.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 2 v 57