Chapter 2 · Verse 63
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
क्रोधाद् भवति संमोहः संमोहात् । स्मृतिविभ्रमः । स्मृतिभ्रंशाद् बुद्धिनाशो बुद्धिनाशात् प्रणश्यति
Transliteration
krodhād bhavati saṃmohaḥ saṃmohāt | smṛtivibhramaḥ | smṛtibhraṃśād buddhināśo buddhināśāt praṇaśyati
Translation
ക്രോധത്തിൽ നിന്ന് സംമോഹം ഉണ്ടാകുന്നു, സംമോഹത്തിൽ നിന്ന് സ്മൃതിവിബ്രംഭം, സ്മൃതിഭ്രംശത്തിൽ നിന്ന് ബുദ്ധിനാശം, ബുദ്ധിനാശത്തിൽ നിന്ന് നശിക്കുന്നു.
Literal meaning: ക്രോധം മൂലം സംമോഹം ഉണ്ടാകുന്നു, സംമോഹത്തിൽ നിന്ന് സ്മൃതിവിബ്രംഭം, സ്മൃതിഭ്രംശത്തിൽ നിന്ന് ബുദ്ധിനാശം, ബുദ്ധിനാശത്തിൽ നിന്ന് നശിക്കുന്നു.
Explanation
ക്രോധം മനുഷ്യനെ സംമോഹത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്നു, അത് സ്മൃതിവിബ്രംഭം ഉണ്ടാക്കുന്നു, പിന്നീട് ബുദ്ധിനാശത്തിലേക്ക് എത്തിക്കുന്നു.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, ക്രോധം (കോപം) മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിനെ എങ്ങനെ ബാധിക്കുന്നു എന്ന് വിശദീകരിക്കുന്നു. ക്രോധം ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, വ്യക്തി സംമോഹത്തിലേക്ക് (മനസ്സിന്റെ അവബോധം നഷ്ടപ്പെടൽ) കടക്കുന്നു. ഈ സംമോഹം സ്മൃതിവിബ്രംഭം (അവബോധം നഷ്ടപ്പെടൽ) ഉണ്ടാക്കുന്നു, അതായത്, വ്യക്തിക്ക് തന്റെ കടമകൾ, ഉത്തരവാദിത്വങ്ങൾ, അല്ലെങ്കിൽ ശരിയായ തീരുമാനങ്ങൾ ഓർമ്മിക്കാൻ കഴിയുന്നില്ല. ഈ സ്മൃതിഭ്രംശം ബുദ്ധിനാശത്തിലേക്ക് (ബുദ്ധി നഷ്ടപ്പെടൽ) നയിക്കുന്നു, അതായത്, വ്യക്തിയുടെ ചിന്തന ശേഷി നഷ്ടപ്പെടുന്നു. ഈ പ്രക്രിയയുടെ അവസാനത്തിൽ, വ്യക്തി നശിക്കുന്നു, അതായത്, അവൻ തന്റെ ലക്ഷ്യങ്ങൾ, സമ്പത്ത്, ബന്ധങ്ങൾ എന്നിവയെ നഷ്ടപ്പെടുത്തുന്നു. ഈ ശ്ലോകം മനുഷ്യന്റെ വികാരങ്ങൾ എങ്ങനെ അവന്റെ ജീവിതത്തെ ബാധിക്കുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ഒരു ഗഹനമായ പഠനമാണ്.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 2 v 63