Chapter 3 · Verse 16
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
एवं प्रवर्तितं चक्रं नानुवर्तयतीह यः । अघायुर् इन्द्रियारामो मोघं पार्थ स जीवति
Transliteration
evaṃ pravartitaṃ cakraṃ nānuvartayatīha yaḥ | aghāyur indriyārāmo moghaṃ pārtha sa jīvati
Translation
जो येथे प्रवृत्त केलेले चक्र अनुसरण करत नाही, तो इंद्रियांच्या सुखात लिप्त असून, पार्थ, तो व्यर्थ जगतो.
Literal meaning: जो येथे प्रवर्तित केलेले चक्र अनुसरण करत नाही, तो इंद्रियांच्या आनंदात आहे, पार्थ, तो व्यर्थ जगतो.
Explanation
जो जीवनातील नैतिक कर्तव्ये पार नाही करतो, तो व्यर्थ जगतो.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण अर्जुनाला सांगतात की, जो व्यक्ती जीवनातील नैतिक कर्तव्ये आणि धर्माचे पालन करत नाही, तो इंद्रियांच्या सुखात लिप्त होऊन व्यर्थ जगतो. येथे 'प्रवर्तितं चक्रं' म्हणजे जीवनातील नैतिकता आणि कर्तव्ये यांचे चक्र, जे सर्व जीवांना मार्गदर्शन करते. जेव्हा व्यक्ती या चक्राचे अनुसरण करत नाही, तेव्हा तो केवळ भौतिक सुखांच्या मागे धावतो, जे दीर्घकालीन समाधान देत नाही. त्यामुळे त्याचे जीवन व्यर्थ ठरते.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 3 v 16