Chapter 3 · Verse 23
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
यदि ह्य् अहं न वर्तेयं जातु कर्मण्य् अतन्द्रितः । मम वर्त्मानुवर्तन्ते मनुष्याः पार्थ सर्वशः
Transliteration
yadi hy ahaṃ na varteyaṃ jātu karmaṇy atandritaḥ | mama vartmānuvartante manuṣyāḥ pārtha sarvaśaḥ
Translation
యదిహ్యహం న వర్తేయం జాతు కర్మణ్యతంద్రితః | మమ వర్త్మానువర్తంతే మనుష్యాః పార్త సర్వశః
Literal meaning: అయితే నేను ఎప్పుడూ కర్మలలో నిరంతరం పనిచేయకపోతే, నా మార్గాన్ని అనుసరిస్తారు మనుషులు, పార్త, అన్ని విధాలుగా.
Explanation
నాకు పని చేయకపోతే, ఇతరులు కూడా నా మార్గంలోనే నడుస్తారు.
ఈ శ్లోకంలో కృష్ణుడు అర్జునకు ఉపదేశం ఇస్తున్నారు. ఆయన చెప్తున్నది, 'నేను పని చేయకపోతే, ఇతరులు కూడా నా మార్గాన్ని అనుసరించరు.' అంటే, నాయకులు మరియు గురువులు తమ కర్తవ్యాలను నిర్వర్తించకపోతే, ఇతరులు కూడా తమ బాధ్యతలను పక్కన పెట్టి, నిర్లక్ష్యం చేస్తారు. కర్మ అంటే కర్తవ్యాన్ని నిర్వర్తించడం, ఇది మన సమాజంలో ఎంతో ముఖ్యమైనది. కృష్ణుడు తన పాత్రను, బాధ్యతను గుర్తించి, సమాజానికి మంచి దారిని చూపించాలి అని అర్జునకు సూచిస్తున్నారు. ఇది కేవలం యుద్ధం గురించి కాదు, ప్రతి వ్యక్తి తన కర్తవ్యాలను ఎలా నిర్వర్తించాలో, సమాజానికి ఎలా దారితీస్తాలో చెప్పడం.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 3 v 23