Chapter 3 · Verse 34
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
इन्द्रियस्येन्द्रियस्यार्थे रागद्वेषौ व्यवस्थितौ । तयोर् न वशम् आगच्छ्हेत् तौ ह्य् अस्य परिपन्थिनौ
Transliteration
indriyasyendriyasyārthe rāgadveṣau vyavasthitau | tayor na vaśam āgacchhet tau hy asya paripanthinau
Translation
ഇന്ദ്രിയത്തിന്റെ ഇന്ദ്രിയത്തിനുള്ള കാര്യത്തിൽ രാഗവും ദ്വേഷവും നിലനിൽക്കുന്നു. ആ രണ്ടിലും ആകർഷണം വരണ്ടിരിക്കരുത്, കാരണം അവയാണ് ഈ മനുഷ്യന്റെ ശത്രുക്കൾ.
Literal meaning: ഇന്ദ്രിയത്തിന്റെ ഇന്ദ്രിയത്തിനുള്ള കാര്യത്തിൽ രാഗവും ദ്വേഷവും നിലനിൽക്കുന്നു. ആ രണ്ടിലും ആകർഷണം വരണ്ടിരിക്കരുത്, കാരണം അവയാണ് ഈ മനുഷ്യന്റെ ശത്രുക്കൾ.
Explanation
രാഗവും ദ്വേഷവും മനുഷ്യന്റെ ശത്രുക്കളാണ്.
ഭഗവദ് ഗീതയിലെ ഈ ശ്ലോകം, മനുഷ്യന്റെ ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കിടയിൽ രാഗവും ദ്വേഷവും എങ്ങനെ പ്രവർത്തിക്കുന്നു എന്നതിനെക്കുറിച്ചാണ്. ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ, നമ്മുടെ അനുഭവങ്ങൾക്കും ആഗ്രഹങ്ങൾക്കും അടിസ്ഥാനം നൽകുന്ന അവയവങ്ങളാണ്. രാഗം, എന്തെങ്കിലും ഒരു കാര്യത്തിൽ ആകർഷണം പ്രകടിപ്പിക്കുമ്പോൾ, ദ്വേഷം, അതിനെക്കുറിച്ചുള്ള വിരോധം പ്രകടിപ്പിക്കുന്നു. ഈ രണ്ടും ഒരുപാട് ശക്തമായ വികാരങ്ങളാണ്, എന്നാൽ അവയെ നിയന്ത്രിക്കാതെ പോകുന്നത് മനുഷ്യന്റെ ആത്മാവിന് ഹാനികരമായിരിക്കും. അതിനാൽ, ഈ വികാരങ്ങളിൽ ആകർഷണം വരണ്ടിരിക്കേണ്ടതിന്റെ ആവശ്യകതയെ ഈ ശ്ലോകം ഉദ്ദേശിക്കുന്നു. മനുഷ്യൻ ഈ വികാരങ്ങളെ നിയന്ത്രിക്കാതെ പോകുമ്പോൾ, അവൻ തന്റെ ആത്മീയ പുരോഗതിയിൽ തടസ്സം വരുത്തും.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 3 v 34