Chapter 3 · Verse 34
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
इन्द्रियस्येन्द्रियस्यार्थे रागद्वेषौ व्यवस्थितौ । तयोर् न वशम् आगच्छ्हेत् तौ ह्य् अस्य परिपन्थिनौ
Transliteration
indriyasyendriyasyārthe rāgadveṣau vyavasthitau | tayor na vaśam āgacchhet tau hy asya paripanthinau
Translation
इंद्रियाच्या इंद्रियाच्या वस्तूसाठी राग आणि द्वेष स्थिर आहेत. त्यांच्यावर नियंत्रण ठेवू नये; कारण ते या व्यक्तीचे शत्रू आहेत.
Literal meaning: इंद्रियाच्या इंद्रियाच्या वस्तूसाठी राग आणि द्वेष स्थिर आहेत. त्यांच्यावर नियंत्रण ठेवू नये; कारण ते या व्यक्तीचे शत्रू आहेत.
Explanation
राग आणि द्वेष हे इंद्रियांच्या वस्तूसाठी स्थिर असतात आणि त्यांच्यावर नियंत्रण ठेवणे आवश्यक आहे.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण राग आणि द्वेष यांचे महत्त्व स्पष्ट करतात. इंद्रियांच्या वस्तूसाठी राग आणि द्वेष हे स्थिर असतात, म्हणजेच, जेव्हा आपण इंद्रियांच्या सुख-दुखात अडकतो, तेव्हा राग आणि द्वेष निर्माण होतात. हे भावनात्मक अवस्थांमुळे आपल्याला योग्य निर्णय घेण्यास अडथळा येतो. म्हणून, श्रीकृष्ण सांगतात की, आपल्याला या भावनांवर नियंत्रण ठेवणे आवश्यक आहे, कारण हे आपल्या आत्म्याचे शत्रू आहेत. जेव्हा आपण राग आणि द्वेषाच्या ताब्यात असतो, तेव्हा आपली बुद्धी अस्पष्ट होते आणि आपण योग्य मार्गावर चालू शकत नाही.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 3 v 34