Chapter 4 · Verse 22
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
यदृच्छालाभसंतुष्टो द्वन्द्वातीतो विमत्सरः । समः सिद्धाव् असिद्धौ च कृत्वापि न निबध्यते
Transliteration
yadṛcchālābhasaṃtuṣṭo dvandvātīto vimatsaraḥ | samaḥ siddhāv asiddhau ca kṛtvāpi na nibadhyate
Translation
యదృచ్చాలాభసంతోష్తో ద్వంద్వాతీతో విమత్సరః | సమః సిద్ధావ్ అసిద్ధౌ చ కృత్వాపి న నిబద్ధ్యతే
Literal meaning: యదృచ్చా (అనుకోకుండా వచ్చిన) లాభం తో సంతోషంగా ఉన్నవాడు, ద్వంద్వాల (సంతోషం మరియు దుఃఖం) పైకి వెళ్లి, విమత్సరుడు (ఇతరుల పట్ల అసూయ లేకుండా) ఉన్నవాడు; సిద్ధి మరియు అసిద్ధి రెండింటిలో సమంగా ఉండి, ఏదైనా చేసినా బంధించబడడు.
Explanation
సంపాదనలపై సంతోషంగా ఉండటం, ద్వంద్వాలపై దృష్టి పెట్టకుండా ఉండటం, మరియు విజయాలు, విఫలాలు రెండింటిలోనూ సమంగా ఉండటం.
ఈ శ్లోకంలో, వ్యక్తి యదృచ్చా (అనుకోకుండా వచ్చిన) సంపాదనలపై సంతోషంగా ఉండాలని మరియు ద్వంద్వాల (విజయం, విఫలం వంటి) పై దృష్టి పెట్టకుండా ఉండాలని సూచించబడింది. ఇక్కడ, 'విమత్సర' అంటే ఇతరుల విజయాలను చూసి అసూయ పడకుండా ఉండటం. ఈ విధంగా, వ్యక్తి విజయాలు మరియు విఫలాలు రెండింటిలోనూ సమంగా ఉండాలి. ఈ దృక్కోణం మనకు మన ఆలోచనలను, భావాలను నియంత్రించడానికి మరియు సంతోషంగా ఉండడానికి సహాయపడుతుంది. ఈ విధంగా జీవించడం అంటే మనం ఎలాంటి పరిస్థితుల్లోనైనా మన ఆత్మను బంధించకుండా ఉంచడం, మనకు అవసరమైన శాంతిని పొందడం.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 4 v 22