Chapter 5 · Verse 23
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
शक्नोतीहैव यः सोढुं प्राक् शरीरविमोक्षणात् । कामक्रोधोद्भवं वेगं स युक्तः स सुखी नरः
Transliteration
śaknotīhaiva yaḥ soḍhuṃ prāk śarīravimokṣaṇāt | kāmakrodhodbhavaṃ vegaṃ sa yuktaḥ sa sukhī naraḥ
Translation
ശരീരമൊഴിയുന്നതിന് മുമ്പ് ആകാംക്ഷയും കോപവും ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന വേഗത്തെ സഹിക്കാൻ കഴിയുന്നവൻ, ആചാരവത്കൃതനായവൻ, സന്തോഷമുള്ള മനുഷ്യനാണ്.
Literal meaning: ശരീരത്തെ വിട്ടുവിടുന്നതിന് മുമ്പ് ആകാംക്ഷയും കോപവും ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന വേഗത്തെ സഹിക്കാൻ കഴിയുന്നവൻ, യുക്തിയുള്ളവൻ, സന്തോഷമുള്ള മനുഷ്യനാണ്.
Explanation
ആകാംക്ഷയും കോപവും നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയുന്നവൻ സന്തോഷമുള്ളവനാണ്.
ഭഗവദ് ഗീതയുടെ ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, ശരീരമൊഴിയുന്നതിന് മുമ്പ് ആകാംക്ഷയും കോപവും ഉത്പാദിപ്പിക്കുന്ന വേഗത്തെ സഹിക്കാൻ കഴിയുന്നവൻ, ആചാരവത്കൃതനായവനായി വിശേഷിപ്പിക്കുന്നു. അതായത്, ജീവിതത്തിൽ വരുന്ന ആകാംക്ഷകളും കോപങ്ങളും നമ്മെ ബാധിക്കുമ്പോൾ, അവയെ നിയന്ത്രിക്കാൻ കഴിയുന്നവൻ സത്യത്തിൽ സന്തോഷമുള്ളവനാണ്. ഈ ശ്ലോകം ആത്മസംയമനത്തിന്റെ പ്രാധാന്യം വ്യക്തമാക്കുന്നു. ആകാംക്ഷയും കോപവും മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിൽ ഉണ്ടാകുന്ന പ്രകൃതിദത്ത വികാരങ്ങളാണ്, എന്നാൽ അവയെ നിയന്ത്രിക്കേണ്ടത് അത്യാവശ്യമാണ്. ആചാരവത്കൃതനായവൻ, ഈ വികാരങ്ങളെ മാനസികമായി എങ്ങനെ കൈകാര്യം ചെയ്യണമെന്ന് അറിയുന്നവനാണ്.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 5 v 23