Chapter 5 · Verse 7
Traditional; part of the Mahābhārata
Sanskrit
योगयुक्तो विशुद्धात्मा विजितात्मा जितेन्द्रियः । सर्वभूतात्मभूतात्मा कुर्वन्न् अपि न लिप्यते
Transliteration
yogayukto viśuddhātmā vijitātmā jitendriyaḥ | sarvabhūtātmabhūtātmā kurvann api na lipyate
Translation
योगयुक्त, शुद्ध आत्मा, विजय मिळवलेला आत्मा, आणि इंद्रियांचा विजय केलेला, सर्व प्राण्यांच्या आत्म्यात एकरूप असलेला, तो काहीही करत असला तरी तो न लिप्त होतो.
Literal meaning: योगाने जोडलेला, शुद्ध आत्मा, विजय मिळवलेला आत्मा, इंद्रियांवर विजय मिळवलेला; सर्व प्राण्यांच्या आत्म्यात एकरूप असलेला, काहीही करत असताना तो लिप्त होत नाही.
Explanation
योग आणि आत्मसंयमाने शुद्ध आत्मा सर्व प्राण्यांमध्ये एकरूप होतो आणि तो कर्म करत असला तरी त्याला कर्मांचे बंधन लागत नाही.
या श्लोकात भगवान श्रीकृष्ण योग आणि आत्मसंयमाच्या महत्त्वावर प्रकाश टाकत आहेत. योगयुक्त म्हणजे जो योग साधना करतो, त्याला शुद्ध आत्मा मानले जाते. विजय मिळवलेला आत्मा म्हणजे जो आपल्या इच्छांवर आणि इंद्रियांवर नियंत्रण ठेवतो. जितेंद्रिय म्हणजे इंद्रियांचा विजय केलेला. सर्व प्राण्यांच्या आत्म्यात एकरूप असलेला म्हणजे तो सर्व जीवांच्या आत्म्यात समरस झालेला असतो. या सर्व गुणांमुळे, तो जो काही कर्म करतो, त्याला कर्मांचे बंधन लागत नाही. याचा अर्थ असा की, तो कर्म करत असला तरी त्याच्या कर्मांचा परिणाम त्याला प्रभावित करत नाही, कारण तो आत्मज्ञानात स्थिर आहे.
Source edition (provenance)
gretil:bhagvg_u.htm (BORI-based MBh 6.23); transliteration: GRETIL UTF-8→IAST; devanagari: IAST→Devanagari (build); ch 5 v 7