Chapter 11 · Verse 14
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
लाक्षादितैलनीलीनां कौसुम्भमधुसर्पिषाम् । विक्रेता मद्यमांसानां स विप्रः शूद्र उच्यते
Transliteration
lākṣāditailanīlīnāṃ kausumbhamadhusarpiṣām | vikretā madyamāṃsānāṃ sa vipraḥ śūdra ucyate
Translation
ಲಾಕ್ಷಾದಿತೈಲನೀಲಿನ ಕೌಸುಂಭಮಧುಸರ್ಪಿಷಾಂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನು ಶೂದ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
Literal meaning: ಲಾಕ್ಷಾ ಮತ್ತು ಇತರ ತೈಲಗಳ, ಕೌಸುಂಭ ಮತ್ತು ಮಧು ಸರ್ಪಿಷಗಳ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವವನು ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿದ್ದರೆ, ಅವನು ಶೂದ್ರ ಎಂದು ಕರೆಯಲ್ಪಡುತ್ತಾನೆ.
Explanation
ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾಗಿದ್ದರೂ ಮಾರಾಟ ಮಾಡುವವನು ಶೂದ್ರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯನು ಬೋಧಿಸುತ್ತಿರುವುದು, ಬ್ರಾಹ್ಮಣನಾದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡು ತಾನು ತಗ್ಗಿದ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ವರ್ತಿಸುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಅವನು ಶೂದ್ರ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಕೇವಲ ಅವರ ವರ್ಗ ಅಥವಾ ಜಾತಿಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಕಾರ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ವರ್ತನೆಗಳು ಅವರ ವ್ಯಕ್ತಿತ್ವವನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತವೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಶ್ರೇಷ್ಠ ವರ್ಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಯು ತನ್ನ ಶ್ರೇಷ್ಠತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು, ಶ್ರೇಷ್ಠ ಕಾರ್ಯಗಳನ್ನು ಮಾಡಬೇಕು.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 11-14