Chapter 11 · Verse 14
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
लाक्षादितैलनीलीनां कौसुम्भमधुसर्पिषाम् । विक्रेता मद्यमांसानां स विप्रः शूद्र उच्यते
Transliteration
lākṣāditailanīlīnāṃ kausumbhamadhusarpiṣām | vikretā madyamāṃsānāṃ sa vipraḥ śūdra ucyate
Translation
ലക്ഷാദിതൈലനീലിനങ്ങളുടെ കൌസുംഭമധുസർപ്പിഷങ്ങളുടെ വിൽപ്പനക്കാരൻ, ബ്രാഹ്മണനല്ല, ശൂദ്രനാണ് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
Literal meaning: ലക്ഷാദിതൈലനീലിനങ്ങളുടെ കൌസുംഭമധുസർപ്പിഷങ്ങളുടെ വിൽപ്പനക്കാരൻ, ബ്രാഹ്മണനല്ല, ശൂദ്രനാണ് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
Explanation
വിൽപ്പനക്കാരൻ ബ്രാഹ്മണനല്ല, ശൂദ്രനാണ്.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, ലക്ഷാദിതൈലനീലിനങ്ങൾ (ലക്ഷാ, എണ്ണ, നീലിനങ്ങൾ) എന്നിവയുടെ കൌസുംഭമധുസർപ്പിഷങ്ങൾ (മധുരമായ എണ്ണ) എന്നിവയുടെ വിൽപ്പന ചെയ്യുന്ന വ്യക്തിയെ സംബന്ധിച്ചാണ് പറയുന്നത്. ഈ വ്യക്തി ബ്രാഹ്മണനല്ല, ശൂദ്രനാണ് എന്ന് വ്യക്തമാക്കുന്നു. ഇതിലൂടെ, ഒരു വ്യക്തിയുടെ തൊഴിൽ, അതിന്റെ സാമൂഹിക സ്ഥാനം നിർണ്ണയിക്കുന്നതിനെക്കുറിച്ചുള്ള ചിന്തനമാണ്. ബ്രാഹ്മണന്മാർ സാധാരണയായി ജ്ഞാനവും ധർമ്മവും പ്രാധാന്യമുള്ളവരായി കണക്കാക്കപ്പെടുന്നു, എന്നാൽ വിൽപ്പന, വ്യാപാരം എന്നിവ ശൂദ്രന്മാർക്കുള്ളതായാണ് കാണുന്നത്. ഇത് സാമൂഹിക വ്യവസ്ഥയുടെ ഒരു ഭാഗമാണ്, അതായത് വ്യക്തിയുടെ തൊഴിൽ, അവന്റെ സാമൂഹിക നിലയെയും പ്രതിനിധീകരിക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 11-14