Chapter 11 · Verse 14
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
लाक्षादितैलनीलीनां कौसुम्भमधुसर्पिषाम् । विक्रेता मद्यमांसानां स विप्रः शूद्र उच्यते
Transliteration
lākṣāditailanīlīnāṃ kausumbhamadhusarpiṣām | vikretā madyamāṃsānāṃ sa vipraḥ śūdra ucyate
Translation
लाक्षा, तैल, नील, कौसुम्भ, मधु आणि सर्पिष यांचे विक्रेता हा ब्राह्मण शूद्र म्हणून ओळखला जातो.
Literal meaning: लाक्षा, तेल, नील, कौसुम्भ, मधु आणि सर्पिष यांचे विक्रेता तो ब्राह्मण शूद्र म्हणून म्हणतात.
Explanation
काही विशिष्ट वस्त्र, तेल, रंग आणि खाद्यपदार्थ विकणारा व्यक्ती शूद्र म्हणून ओळखला जातो.
या श्लोकात Chanakya नी ब्राह्मण आणि शूद्र यांच्यातील भेद स्पष्ट केला आहे. लाक्षा, तैल, नील, कौसुम्भ, मधु आणि सर्पिष यांसारख्या वस्त्र, तेल, रंग आणि खाद्यपदार्थांचे विक्रेते हे शूद्र म्हणून ओळखले जातात. याचा अर्थ असा आहे की, या वस्त्रांच्या आणि पदार्थांच्या व्यापारामुळे त्यांची सामाजिक स्थिती कमी होते. Chanakya च्या या विचारात एक गहन संदेश आहे की, व्यक्तीच्या व्यवसायावर त्याची सामाजिक ओळख अवलंबून असते. यामुळे, समाजात विविध व्यवसायांचे महत्त्व आणि त्यांची सामाजिक प्रतिष्ठा याबद्दल विचार करणे आवश्यक आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 11-14