Chapter 11 · Verse 14
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
लाक्षादितैलनीलीनां कौसुम्भमधुसर्पिषाम् । विक्रेता मद्यमांसानां स विप्रः शूद्र उच्यते
Transliteration
lākṣāditailanīlīnāṃ kausumbhamadhusarpiṣām | vikretā madyamāṃsānāṃ sa vipraḥ śūdra ucyate
Translation
లాక్షా, నీలి నూనె, కౌసుంబ మధు మరియు నెయ్యి వంటి వస్తువులను విక్రయించే వ్యక్తిని మద్యమాంసం విక్రయించే బ్రాహ్మణుడు శూద్రుడు అని అంటారు.
Literal meaning: లాక్షా, నీలి నూనె, కౌసుంబ మధు మరియు నెయ్యి వంటి వస్తువులను విక్రయించే వ్యక్తి మద్యమాంసం విక్రయించే బ్రాహ్మణుడు శూద్రుడు అని పిలవబడుతాడు.
Explanation
మద్యమాంసం విక్రయించే బ్రాహ్మణుడిని శూద్రుడు అంటారు.
ఈ శ్లోకంలో, లాక్షా, నీలి నూనె, కౌసుంబ మధు మరియు నెయ్యి వంటి వస్తువులను విక్రయించే వ్యక్తిని, మద్యమాంసం విక్రయించే బ్రాహ్మణుడిని శూద్రుడిగా పరిగణించడం గురించి చెప్పబడింది. ఇది సామాజిక స్థాయిల మధ్య వ్యత్యాసాన్ని సూచిస్తుంది. బ్రాహ్మణులు సాధారణంగా విద్య, ధర్మం మరియు ఆధ్యాత్మికతకు సంబంధించిన వ్యక్తులుగా భావించబడుతారు, కానీ వారు మద్యమాంసం వంటి నిషిద్ధమైన వస్తువులను విక్రయిస్తే, వారు శూద్రుల స్థాయికి దిగజారినట్లు భావించబడతారు. ఇది కుల వ్యవస్థలోని నైతికతను మరియు సామాజిక బాధ్యతలను ప్రతిబింబిస్తుంది.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 11-14