Chapter 11 · Verse 16
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
वापीकूपतडागानामारामसुरवेश्मनाम् । उच्छेदने निराशङ्कः स विप्रो म्लेच्छ उच्यते
Transliteration
vāpīkūpataḍāgānāmārāmasuraveśmanām | ucchedane nirāśaṅkaḥ sa vipro mleccha ucyate
Translation
ज्याच्या मनात कुणाच्या संपत्तीच्या नाशाची चिंता नसते, तो ब्राह्मण म्लेच्छ म्हणून ओळखला जातो.
Literal meaning: ज्याच्या मनात कुणाच्या वॉटर टँक, कूप, किंवा तलावाच्या नाशाची चिंता नसते, तो ब्राह्मण म्लेच्छ म्हणून ओळखला जातो.
Explanation
संपत्तीच्या नाशाची चिंता न करणारा व्यक्ती म्लेच्छ मानला जातो.
या श्लोकात चाणक्य म्हणतात की, जो व्यक्ती इतरांच्या संपत्तीच्या नाशाबद्दल चिंता करत नाही, तो ब्राह्मण म्हणून ओळखला जात नाही, तर त्याला म्लेच्छ मानले जाते. याचा अर्थ असा आहे की, एक ब्राह्मण किंवा विद्वान् व्यक्तीला इतरांच्या संपत्तीच्या संरक्षणाची काळजी असावी लागते. जर तो या गोष्टीकडे दुर्लक्ष करतो, तर तो समाजात आदर्श मानला जात नाही. चाणक्य यामध्ये एक महत्त्वाचा विचार मांडतात की, समाजात एकत्रितपणे राहण्यासाठी आणि एकमेकांच्या संपत्तीची काळजी घेण्यासाठी आवश्यक आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 11-16