Chapter 12 · Verse 20
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
नाहारं चिन्तयेत्प्राज्ञो धर्ममेकं हि चिन्तयेत् । आहारो हि मनुष्याणां जन्मना सह जायते
Transliteration
nāhāraṃ cintayetprājño dharmamekaṃ hi cintayet | āhāro hi manuṣyāṇāṃ janmanā saha jāyate
Translation
പ്രജ്ഞനായവൻ ഭക്ഷണം ചിന്തിക്കരുത്, ധർമ്മം മാത്രം ചിന്തിക്കണം. ഭക്ഷണം മനുഷ്യരുടെ ജന്മത്തോടൊപ്പം ഉണ്ടാകുന്നു.
Literal meaning: പ്രജ്ഞനായവൻ ഭക്ഷണം ചിന്തിക്കരുത്, ധർമ്മം മാത്രം ചിന്തിക്കണം. ഭക്ഷണം മനുഷ്യരുടെ ജന്മത്തോടൊപ്പം ഉണ്ടാകുന്നു.
Explanation
പ്രജ്ഞനായവൻ ഭക്ഷണം ചിന്തിക്കരുത്, ധർമ്മം മാത്രം ചിന്തിക്കണം.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, ചാണക്യൻ നമ്മെ ഉപദേഷ്ടിക്കുന്നു, പ്രജ്ഞനായവൻ ഭക്ഷണത്തെക്കുറിച്ച് അധികം ചിന്തിക്കേണ്ടതില്ല, മറിച്ച് ധർമ്മത്തെക്കുറിച്ച് മാത്രമാണ് ചിന്തിക്കേണ്ടത്. മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തിൽ ധർമ്മം, അഥവാ നന്മയും നീതിയും, ഭക്ഷണത്തേക്കാൾ കൂടുതൽ പ്രധാനമാണ്. മനുഷ്യന്റെ ജന്മത്തോടൊപ്പം ഭക്ഷണം ഉണ്ടാകുന്നു, എന്നാൽ ധർമ്മം മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തിൽ അത്യാവശ്യമാണ്. അതിനാൽ, ധർമ്മം പിന്തുടരുന്നതിലൂടെ മാത്രമേ നാം സത്യമായും സമൃദ്ധി നേടാൻ കഴിയൂ.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 12-20