Chapter 12 · Verse 20
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
नाहारं चिन्तयेत्प्राज्ञो धर्ममेकं हि चिन्तयेत् । आहारो हि मनुष्याणां जन्मना सह जायते
Transliteration
nāhāraṃ cintayetprājño dharmamekaṃ hi cintayet | āhāro hi manuṣyāṇāṃ janmanā saha jāyate
Translation
ज्ञानी व्यक्तीने आहाराच्या बाबतीत चिंतन करू नये, तर धर्माच्या एकाच बाबतीत चिंतन करावे. कारण आहार हा मानवाच्या जन्मासोबतच येतो.
Literal meaning: ज्ञानी व्यक्ती आहारावर विचार करू नये, तर धर्मावर एकटा विचार करावा. कारण आहार मानवांच्या जन्मासोबतच येतो.
Explanation
ज्ञानी व्यक्तीने आहाराच्या ऐवजी धर्मावर विचार करावा.
या श्लोकात चाणक्य ज्ञानाच्या महत्त्वावर जोर देतात. आहार म्हणजे भौतिक गरजा आणि जीवनाची प्राथमिकता असली तरी, ज्ञानी व्यक्तीने त्यापेक्षा उच्च विचारांवर, म्हणजे धर्मावर लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे. आहार हा मानवाच्या जन्मासोबतच येतो, म्हणजे तो एक नैसर्गिक भाग आहे, परंतु धर्म म्हणजे जीवनाचे उद्दिष्ट, नैतिकता आणि मूल्ये यांचा विचार करणे आवश्यक आहे. त्यामुळे, आहाराच्या चिंतेपेक्षा धर्माच्या चिंतेवर अधिक लक्ष केंद्रित करणे आवश्यक आहे.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 12-20