Chapter 13 · Verse 10
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
धर्मार्थकाममोक्षाणां यस्यैकोऽपि न विद्यते । अजागलस्तनस्येव तस्य जन्म निरर्थकम्
Transliteration
dharmārthakāmamokṣāṇāṃ yasyaiko'pi na vidyate | ajāgalastanasyeva tasya janma nirarthakam
Translation
ധർമ്മം, ആർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവയിൽ ഒന്നും ഇല്ലാത്തവന്റെ ജന്മം അജാഗലത്തിന്റെ തനസ്സുപോലെയാണ്, അതിന് യാതൊരു അർത്ഥവുമില്ല.
Literal meaning: ധർമ്മം, ആർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവയിൽ ഒന്നും ഇല്ലാത്തവന്റെ ജന്മം അജാഗലത്തിന്റെ തനസ്സുപോലെയാണ്, അതിന് യാതൊരു അർത്ഥവുമില്ല.
Explanation
ധർമ്മം, ആർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവയിൽ ഒന്നും ഇല്ലാത്തവന്റെ ജന്മം അജാഗലത്തിന്റെ തനസ്സുപോലെയാണ്.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ ചാണക്യൻ പറയുന്നത്, ധർമ്മം, ആർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം എന്നിവയിൽ ഒന്നും ഇല്ലാത്തവന്റെ ജന്മം അജാഗലത്തിന്റെ തനസ്സുപോലെയാണ്, അതിന് യാതൊരു അർത്ഥവുമില്ല എന്നതാണ്. മനുഷ്യന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഈ നാല് ലക്ഷ്യങ്ങൾ (ധർമ്മം, ആർത്ഥം, കാമം, മോക്ഷം) വളരെ പ്രധാനമാണ്. ഇവയിൽ ഒന്നും ഇല്ലാത്തവൻ, ജീവിതത്തിൽ യാതൊരു ലക്ഷ്യവും ഇല്ലാത്തവനാണ്. അജാഗലത്തിന്റെ തനസ്സിന് ഒരു ഉദ്ദേശ്യമില്ല, അതിനാൽ അതിന്റെ ജന്മം അർത്ഥവഹമല്ല. അതുപോലെ, ഈ നാല് ലക്ഷ്യങ്ങളിൽ ഒന്നും ഇല്ലാത്തവന്റെ ജീവിതം സാരമില്ലാത്തതായിരിക്കും.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 13-10