Chapter 13 · Verse 19
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
सन्तोषस्त्रिषु कर्तव्यः स्वदारे भोजने धने । त्रिषु चैव न कर्तव्योऽध्ययने जपदानयोः
Transliteration
santoṣastriṣu kartavyaḥ svadāre bhojane dhane | triṣu caiva na kartavyo'dhyayane japadānayoḥ
Translation
संतोष तीन गोष्टींमध्ये असावा: आपल्या घरात, खाण्यात आणि धनात. आणि तीन गोष्टींमध्ये संतोष नसावा: अध्ययन, जप आणि दान.
Literal meaning: संतोष तीन गोष्टींमध्ये करावा: स्वगृहात, भोजनात, आणि धनात. आणि तीन गोष्टींमध्ये संतोष न करावा: अध्ययन, जप, आणि दान.
Explanation
संतोष तीन गोष्टींमध्ये असावा आणि तीन गोष्टींमध्ये नसावा.
या श्लोकात चाणक्यांनी संतोषाच्या महत्त्वावर प्रकाश टाकला आहे. संतोष म्हणजे मनाची शांती आणि समाधान. आपल्या घरात, खाण्यात आणि धनात संतोष असावा, म्हणजे आपण जे काही आहोत त्यात समाधानी राहणे आवश्यक आहे. हे आपल्याला जीवनात आनंद आणि स्थिरता देईल. परंतु, अध्ययन, जप आणि दान यामध्ये संतोष नसावा, कारण हे कार्य सतत प्रगतीसाठी आवश्यक आहेत. अध्ययन म्हणजे ज्ञान मिळवणे, जप म्हणजे ध्यान आणि आत्मशुद्धी, आणि दान म्हणजे इतरांना मदत करणे. या गोष्टींमध्ये संतोष न ठेवणे आवश्यक आहे, कारण यामुळे आपण नेहमी अधिक चांगले बनण्याचा प्रयत्न करतो.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 13-19