Chapter 13 · Verse 5
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
आयुः कर्म च वित्तं च विद्या निधनमेव च । पञ्चैतानि हि सृज्यन्ते गर्भस्थस्यैव देहिनः अहो बत विचित्राणि चरितानि महात्मनाम् । लक्ष्मीं तृणाय मन्यन्ते तद्भारेण नमन्ति च
Transliteration
āyuḥ karma ca vittaṃ ca vidyā nidhanameva ca | pañcaitāni hi sṛjyante garbhasthasyaiva dehinaḥ aho bata vicitrāṇi caritāni mahātmanām | lakṣmīṃ tṛṇāya manyante tadbhāreṇa namanti ca
Translation
ಆಯುಷ್, ಕಾರ್ಯ, ಸಂಪತ್ತು, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿಧನವು ಇವುಗಳು ಗರ್ಭಸ್ಥನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಮಹಾತ್ಮರ ಜೀವನವು ಎಷ್ಟು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ! ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಹುಲ್ಲಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಆ ಭಾರಕ್ಕೆ ನಮಿಸುತ್ತಾರೆ.
Literal meaning: ಆಯು, ಕಾರ್ಯ, ಸಂಪತ್ತು, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿಧನವು ಗರ್ಭಸ್ಥನ ದೇಹದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ. ಮಹಾತ್ಮರ ಜೀವನವು ಎಷ್ಟು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ! ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಹುಲ್ಲಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಾರೆ, ಮತ್ತು ಆ ಭಾರಕ್ಕೆ ನಮಿಸುತ್ತಾರೆ.
Explanation
ಆಯುಷ್, ಕಾರ್ಯ, ಸಂಪತ್ತು, ವಿದ್ಯೆ ಮತ್ತು ನಿಧನವು ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯರು ಜೀವನದ ಐದು ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ: ಆಯುಷ್ (ಜೀವನಕಾಲ), ಕಾರ್ಯ (ಕರ್ಮ), ಸಂಪತ್ತು (ಧನ), ವಿದ್ಯೆ (ಜ್ಞಾನ) ಮತ್ತು ನಿಧನ (ಮರಣ). ಈ ಐದು ಅಂಶಗಳು ಎಲ್ಲವೂ ಗರ್ಭದಲ್ಲಿ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗುತ್ತವೆ, ಅಂದರೆ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಈ ಅಂಶಗಳೆಲ್ಲವೂ ಅವನ ಹುಟ್ಟುವಾಗಲೇ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುತ್ತವೆ. ಮಹಾತ್ಮರ ಜೀವನವು ಎಷ್ಟು ವಿಚಿತ್ರವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅವರು ಇಲ್ಲಿ ಉಲ್ಲೇಖಿಸುತ್ತಾರೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೇಗೆ ಯಶಸ್ಸು, ಕಷ್ಟ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಾರೆ. ಲಕ್ಷ್ಮಿಯನ್ನು ಹುಲ್ಲಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸುವುದು, ಅಂದರೆ, ಸಂಪತ್ತು ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಮತ್ತು ಆ ಭಾರಕ್ಕೆ ನಮಿಸುವುದು, ಅಂದರೆ, ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಸಿಕ್ಕಿರುವ ಸಂಪತ್ತಿಗೆ ಮತ್ತು ಅದನ್ನು ಬಳಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗೆ ಗೌರವ ನೀಡುವುದು.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 13-05