Chapter 14 · Verse 9
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
दूरस्थोऽपि न दूरस्थो यो यस्य मनसि स्थितः । यो यस्य हृदये नास्ति समीपस्थोऽपि दूरतः
Transliteration
dūrastho'pi na dūrastho yo yasya manasi sthitaḥ | yo yasya hṛdaye nāsti samīpastho'pi dūrataḥ
Translation
जो मनात आहे तो दूर असला तरी दूर नाही; जो हृदयात नाही तो जवळ असला तरी दूर आहे.
Literal meaning: जो मनात आहे तो दूर असला तरी दूर नाही; जो हृदयात नाही तो जवळ असला तरी दूर आहे.
Explanation
मनात असलेला व्यक्ती दूर असला तरी त्याला दूर मानता येत नाही; हृदयात नसलेला व्यक्ती जवळ असला तरी तो दूर आहे.
या श्लोकात चाणक्य हे सांगत आहेत की, व्यक्तीचे अस्तित्व आणि त्याची महत्त्वता केवळ शारीरिक उपस्थितीवर अवलंबून नसते. जर कोणती व्यक्ती आपल्या मनात आहे, तर ती व्यक्ती आपल्यासाठी जवळची आहे, अगदी दूर असली तरी. याउलट, जर कोणती व्यक्ती आपल्या हृदयात नाही, तर ती व्यक्ती जवळ असली तरी ती आपल्यासाठी दूर आहे. हृदय आणि मन यांचे स्थान आपल्या संबंधांच्या गहराईत आहे. हृदयात असलेले भावनात्मक संबंध आणि मनात असलेले विचार हे आपल्याला व्यक्तींच्या जवळीकतेचा अनुभव देतात.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 14-09