Chapter 16 · Verse 10
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
गुणैः सर्वज्ञतुल्योऽपि सीदत्येको निराश्रयः । अनर्घ्यमपि माणिक्यं हेमाश्रयमपेक्षते
Transliteration
guṇaiḥ sarvajñatulyo'pi sīdatyeko nirāśrayaḥ | anarghyamapi māṇikyaṃ hemāśrayamapekṣate
Translation
ഗുണങ്ങളാൽ സർവജ്ഞനുമായി സമാനമായിട്ടും, ആശ്രയമില്ലാത്ത ഒരാൾ ഇരിക്കുകയാണ്. വിലയേറിയ മാണിക്യം, സ്വർണ്ണത്തിന്റെ ആശ്രയത്തെക്കാൾ പ്രിയമാണ്.
Literal meaning: ഗുണങ്ങളാൽ സർവജ്ഞനുമായി സമാനമായിട്ടും, ആശ്രയമില്ലാത്ത ഒരാൾ ഇരിക്കുകയാണ്. വിലയേറിയ മാണിക്യം, സ്വർണ്ണത്തിന്റെ ആശ്രയത്തെക്കാൾ പ്രിയമാണ്.
Explanation
ആശ്രയമില്ലാത്ത ഒരാൾ, ഗുണങ്ങളാൽ സമാനമായിട്ടും, അവന്റെ വിലയേറിയതിനെക്കാൾ കുറവാണ്.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ ചാണക്യൻ നമ്മെ പഠിപ്പിക്കുന്നത്, ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവനും, അറിവും, കഴിവുകളും ഉള്ളവനും, ആശ്രയമില്ലാത്തതിന്റെ ദുർബലതയെക്കുറിച്ചാണ്. ഒരാൾക്ക് വലിയ ഗുണങ്ങൾ ഉണ്ടായിരുന്നാലും, അവൻ ആശ്രയമില്ലാതെ ഇരിക്കുന്നുവെങ്കിൽ, അവന്റെ അവസ്ഥ ദുർബലമായിരിക്കും. അതുപോലെ, വിലയേറിയ മാണിക്യം സ്വർണ്ണത്തിന്റെ ആശ്രയത്തെക്കാൾ പ്രിയമാണ്, കാരണം സ്വർണ്ണം ഒരു അടിസ്ഥാനമാക്കുന്ന വസ്തുവാണ്, എന്നാൽ മാണിക്യം അതിന്റെ സ്വത്വത്തിൽ തന്നെ വിലയേറിയതാണ്. അതിനാൽ, ആശ്രയമില്ലാത്തതും, സ്വത്വം ഇല്ലാത്തതും, ഒരാളുടെ ഗുണങ്ങൾക്കു പോലും വില കുറയ്ക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 16-10