Chapter 16 · Verse 17
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
वरं प्राणपरित्यागो मानभङ्गेन जीवनात् । प्राणत्यागे क्षणं दुःखं मानभङ्गे दिने दिने
Transliteration
varaṃ prāṇaparityāgo mānabhaṅgena jīvanāt | prāṇatyāge kṣaṇaṃ duḥkhaṃ mānabhaṅge dine dine
Translation
ಜೀವನಕ್ಕಿಂತ ಮಾನಭಂಗದಿಂದ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಾಗವು ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಿಕ ದುಃಖವಿದೆ, ಆದರೆ ಮಾನಭಂಗದಲ್ಲಿ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ದುಃಖವಿದೆ.
Literal meaning: ಜೀವನಕ್ಕಿಂತ ಮಾನಭಂಗದಿಂದ ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಾಗವು ಉತ್ತಮವಾಗಿದೆ. ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಾಗದಲ್ಲಿ ಕ್ಷಣಿಕ ದುಃಖವಿದೆ, ಆದರೆ ಮಾನಭಂಗದಲ್ಲಿ ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ ದುಃಖವಿದೆ.
Explanation
ಮಾನಭಂಗದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದುಃಖವು ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಾಗದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದುಃಖಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ ಚಾಣಕ್ಯರು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಮಾನಭಂಗದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದುಃಖವನ್ನು ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಾಗದಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ದುಃಖಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಕಠಿಣ ಎಂದು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ರಾಣ ತ್ಯಾಗವು ಕ್ಷಣಿಕ ದುಃಖವನ್ನು ಮಾತ್ರ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಮಾನಭಂಗವು ದಿನದಿಂದ ದಿನಕ್ಕೆ, ನಿರಂತರವಾಗಿ ದುಃಖವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ, ಮಾನಭಂಗವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುವುದು ಹೆಚ್ಚು ದುಃಖಕರವಾಗಿದೆ. ಮಾನಭಂಗವು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸ್ವಾಭಿಮಾನವನ್ನು ಹಾನಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ, ಇದು ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚು ಕಷ್ಟವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 16-15; relabelled duplicate key; relabelled duplicate key