Languages

Chapter 17 · Verse 12

Chapter 17 · Verse 12

Attributed to Chanakya (Kautilya)

Sanskrit

दानेन पाणिर्न तु कङ्कणेन स्नानेन शुद्धिर्न तु चन्दनेन । मानेन तृप्तिर्न तु भोजनेन ज्ञानेन मुक्तिर्न तु मुण्डनेन

Transliteration

dānena pāṇirna tu kaṅkaṇena snānena śuddhirna tu candanena | mānena tṛptirna tu bhojanena jñānena muktirna tu muṇḍanena

Translation

दानाने हाताची शुद्धता येत नाही, कंकणाने स्नानाची शुद्धता येत नाही. मानाने तृप्ती मिळत नाही, भोजनाने ज्ञानाची मुक्ति होत नाही, मुंडणाने मुक्ती मिळत नाही.

Literal meaning: दानाने हाताची शुद्धता येत नाही, कंकणाने स्नानाची शुद्धता येत नाही. मानाने तृप्ती मिळत नाही, भोजनाने ज्ञानाची मुक्ति होत नाही, मुंडणाने मुक्ती मिळत नाही.

Explanation

दान, स्नान, मान, भोजन आणि मुंडण यांद्वारे खरी शुद्धता, तृप्ती, ज्ञान आणि मुक्ती मिळत नाही.

या श्लोकात चाणक्य स्पष्ट करतात की, काही गोष्टींमुळे बाह्य शुद्धता किंवा तृप्ती मिळू शकते, परंतु त्यामागील खरी भावना किंवा अंतर्गत शुद्धता मिळवण्यासाठी त्या गोष्टींचा उपयोग होत नाही. दान देणे किंवा स्नान करणे हे बाह्य क्रिया आहेत, परंतु त्यांच्यामुळे आत्मिक शुद्धता किंवा तृप्ती मिळत नाही. याचप्रमाणे, मान किंवा भोजन यांमुळे ज्ञानाची किंवा मुक्तीची अनुभूती होत नाही. याचा अर्थ असा की, खरे ज्ञान आणि मुक्ती ही अंतर्मुखतेवर आणि आत्मा वर्धनावर अवलंबून असते, बाह्य क्रियांच्या आधारे नाही.

Source edition (provenance)

sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 17-12

Share X Facebook