Chapter 17 · Verse 12
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
दानेन पाणिर्न तु कङ्कणेन स्नानेन शुद्धिर्न तु चन्दनेन । मानेन तृप्तिर्न तु भोजनेन ज्ञानेन मुक्तिर्न तु मुण्डनेन
Transliteration
dānena pāṇirna tu kaṅkaṇena snānena śuddhirna tu candanena | mānena tṛptirna tu bhojanena jñānena muktirna tu muṇḍanena
Translation
దానంతో చేతి శుద్ధి కాదు, స్నానంతో శుద్ధి కాదు చందనంతో; గౌరవంతో తృప్తి కాదు, భోజనంతో తృప్తి కాదు; జ్ఞానంతో ముక్తి కాదు, ముండనంతో ముక్తి కాదు.
Literal meaning: దానం చేతితో శుద్ధి కాదు, స్నానం శుద్ధి కాదు చందనంతో; గౌరవంతో తృప్తి కాదు, భోజనంతో తృప్తి కాదు; జ్ఞానంతో ముక్తి కాదు, ముండనంతో ముక్తి కాదు.
Explanation
దానం, స్నానం, గౌరవం, భోజనం, జ్ఞానం, ముండనంతో శుద్ధి, తృప్తి, ముక్తి సాధ్యం కాదు.
ఈ శ్లోకంలో చాణక్యుడు కొన్ని ముఖ్యమైన విషయాలను స్పష్టం చేస్తున్నారు. దానం, స్నానం, చందనం, గౌరవం, భోజనం, జ్ఞానం మరియు ముండనంతో మనం శుద్ధి, తృప్తి లేదా ముక్తి పొందలేమని చెప్తున్నారు. అంటే, ఈ విషయాలు మన ఆంతరంగిక శుద్ధి లేదా ఆత్మసంతృప్తి కోసం సరిపోదు. మనం నిజమైన శుద్ధి, తృప్తి మరియు ముక్తి కోసం మరింత లోతైన ఆధ్యాత్మిక దిశలో ప్రయాణించాలి. ఈ శ్లోకం మనకు ఆధ్యాత్మికత మరియు నిజమైన ఆనందం కోసం కేవలం భౌతిక విషయాలకు ఆధారపడకూడదని సూచిస్తుంది.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 17-12