Chapter 17 · Verse 2
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
कृते प्रतिकृतिं कुर्याद्धिंसने प्रतिहिंसनम् । तत्र दोषो न पतति दुष्टे दुष्टं समाचरेत्
Transliteration
kṛte pratikṛtiṃ kuryāddhiṃsane pratihiṃsanam | tatra doṣo na patati duṣṭe duṣṭaṃ samācaret
Translation
ज्याच्यावर अन्याय झाला आहे, त्याला अन्याय करण्याची प्रतिकृती करावी. तिथे दोष लागत नाही; दुष्ट व्यक्तीने दुष्टपणा करावा.
Literal meaning: ज्याच्यावर अन्याय झाला त्याने अन्याय केला पाहिजे. तिथे दोष लागत नाही; दुष्टाने दुष्टपणा करावा.
Explanation
अन्याय झालेल्या व्यक्तीला त्याच्यावर अन्याय करण्याची परवानगी आहे.
या श्लोकात चाणक्य म्हणतात की ज्याच्यावर अन्याय झाला आहे, त्याला त्याच्यावर अन्याय करण्याची परवानगी आहे. म्हणजेच, जर कोणीतरी आपल्यावर अन्याय केला असेल, तर त्याला त्याच्याशी संबंधित दुष्टपणा करण्याची परवानगी आहे. येथे चाणक्याने 'दुष्ट व्यक्ती' या संज्ञेचा वापर केला आहे, ज्याचा अर्थ असा आहे की जर एखादी व्यक्ती दुष्ट आहे, तर ती दुष्टपणा करणे हे नैतिकदृष्ट्या योग्य आहे. त्यामुळे, या श्लोकात चाणक्य दुसऱ्या व्यक्तीच्या दुष्ट कृत्यांना उत्तर देण्याबद्दल बोलत आहेत, ज्यामुळे समाजात दुष्टतेला थांबवण्याचा प्रयत्न केला जातो.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 17-02