Chapter 2 · Verse 14
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
कान्तावियोगः स्वजनापमानं ऋणस्य शेषं कुनृपस्य सेवा । दारिद्र्यभावाद्विमुखं च मित्रं विनाग्निना पञ्च दहन्ति कायम्
Transliteration
kāntāviyogaḥ svajanāpamānaṃ ṛṇasya śeṣaṃ kunṛpasya sevā | dāridryabhāvādvimukhaṃ ca mitraṃ vināgninā pañca dahanti kāyam
Translation
പ്രിയയോടുള്ള വേർപാട്, സ്വജനങ്ങളുടെ അപമാനം, കടനിലവാരത്തിന്റെ ശേഷി, കുന്രിപന്റെ സേവനം, ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ അവസ്ഥയിൽ നിന്നുള്ള അകലം, ഈ അഞ്ച് കാര്യങ്ങൾ തീരാതെ കായം കത്തിക്കുന്നു.
Literal meaning: പ്രിയയോടുള്ള വേർപാട്, സ്വജനങ്ങളുടെ അപമാനം, കടനിലവാരത്തിന്റെ ശേഷി, കുന്രിപന്റെ സേവനം, ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ അവസ്ഥയിൽ നിന്നുള്ള അകലം, ഈ അഞ്ച് കാര്യങ്ങൾ തീരാതെ കായം കത്തിക്കുന്നു.
Explanation
പ്രിയയോടുള്ള വേർപാട്, സ്വജനങ്ങളുടെ അപമാനം, കടനിലവാരത്തിന്റെ ശേഷി, കുന്രിപന്റെ സേവനം, ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ അവസ്ഥയിൽ നിന്നുള്ള അകലം, ഈ അഞ്ച് കാര്യങ്ങൾ തീരാതെ കായം കത്തിക്കുന്നു.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, പ്രിയയോടുള്ള വേർപാട്, സ്വജനങ്ങളുടെ അപമാനം, കടനിലവാരത്തിന്റെ ശേഷി, കുന്രിപന്റെ സേവനം, ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ അവസ്ഥയിൽ നിന്നുള്ള അകലം എന്നിവയെല്ലാം മനുഷ്യന്റെ മനസ്സിന് ദു:ഖം നൽകുന്ന കാര്യങ്ങളാണ്. ഈ അഞ്ച് കാര്യങ്ങൾ ഒരുപോലെ ഉണ്ടാകുമ്പോൾ, മനുഷ്യന്റെ ആത്മാവ് കത്തിപ്പോകുന്നു, അതായത്, അവൻ മാനസികമായി വളരെ കഷ്ടപ്പെടുന്നു. പ്രിയയോടുള്ള വേർപാട്, സ്വജനങ്ങളുടെ അപമാനം എന്നിവ വ്യക്തിയുടെ ആത്മവിശ്വാസത്തെ തകർക്കുന്നു. കടനിലവാരത്തിന്റെ ശേഷി, കുന്രിപന്റെ സേവനം എന്നിവ, വ്യക്തിയുടെ ജീവിതത്തിൽ ദു:ഖം കൊണ്ടുവരുന്നു. ദാരിദ്ര്യത്തിന്റെ അവസ്ഥയിൽ നിന്നുള്ള അകലം, വ്യക്തിയെ കൂടുതൽ നിരാശയിലേക്കും ദു:ഖത്തിലേക്കും നയിക്കുന്നു.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 02-14