Chapter 2 · Verse 18
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
गृहीत्वा दक्षिणां विप्रास्त्यजन्ति यजमानकम् । प्राप्तविद्या गुरुं शिष्या दग्धारण्यं मृगास्तथा
Transliteration
gṛhītvā dakṣiṇāṃ viprāstyajanti yajamānakam | prāptavidyā guruṃ śiṣyā dagdhāraṇyaṃ mṛgāstathā
Translation
ದಕ್ಷಿಣವನ್ನು ಹಿಡಿದಾಗ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಯಜಮಾನನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಶಿಷ್ಯರು ಗುರುನನ್ನು, ಸುಟ್ಟ ಕಾಡನ್ನು ಹಕ್ಕಿಗಳು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತವೆ.
Literal meaning: ದಕ್ಷಿಣವನ್ನು ಹಿಡಿದಾಗ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ಯಜಮಾನನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಶಿಷ್ಯರು ಗುರುನನ್ನು, ಸುಟ್ಟ ಕಾಡನ್ನು ಹಕ್ಕಿಗಳು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತವೆ.
Explanation
ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ದಕ್ಷಿಣವನ್ನು ಹಿಡಿದಾಗ ಯಜಮಾನನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ; ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ಶಿಷ್ಯರು ಗುರುನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಈ ಶ್ಲೋಕದಲ್ಲಿ, ಬ್ರಾಹ್ಮಣರು ದಕ್ಷಿಣವನ್ನು ಹಿಡಿದಾಗ, ಅವರು ಯಜಮಾನನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ದಕ್ಷಿಣವು ಹಣ ಅಥವಾ ಸಂಪತ್ತಿನ ಸಂಕೇತವಾಗಿದ್ದು, ಅದನ್ನು ಹಿಡಿದಾಗ, ವ್ಯಕ್ತಿಯ ನೈತಿಕತೆಯನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಶಿಷ್ಯರು ತಮ್ಮ ಗುರುನನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ, ಅಂದರೆ ಅವರು ವಿದ್ಯೆಯನ್ನು ಪಡೆದ ನಂತರ, ತಮ್ಮ ಗುರುನನ್ನು ಮರೆಯುತ್ತಾರೆ ಅಥವಾ ಅವರ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ. ಸುಟ್ಟ ಕಾಡನ್ನು ಹಕ್ಕಿಗಳು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತವೆ ಎಂಬುದರಿಂದ, ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ಕಷ್ಟಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ತಮ್ಮ ಮೂಲವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸುತ್ತಾರೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ, ಸಂಪತ್ತು ಅಥವಾ ವಿದ್ಯೆ ಪಡೆದ ನಂತರ, ವ್ಯಕ್ತಿಗಳು ತಮ್ಮ ಮೂಲವನ್ನು ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಗಳನ್ನು ಮರೆಯಬಾರದು ಎಂಬ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 02-18