Chapter 2 · Verse 18
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
गृहीत्वा दक्षिणां विप्रास्त्यजन्ति यजमानकम् । प्राप्तविद्या गुरुं शिष्या दग्धारण्यं मृगास्तथा
Transliteration
gṛhītvā dakṣiṇāṃ viprāstyajanti yajamānakam | prāptavidyā guruṃ śiṣyā dagdhāraṇyaṃ mṛgāstathā
Translation
ദക്ഷിണം കൈവശം വെച്ചുകൊണ്ട് ബ്രാഹ്മണന്മാർ യജമാനനെ വിട്ടുകളയുന്നു. അറിഞ്ഞ വിദ്യയുള്ള ശിഷ്യൻ ഗുരുവിനെ, കത്തിച്ച കാടിനെ പോലെ, വിട്ടുകളയുന്നു.
Literal meaning: ദക്ഷിണം കൈവശം വെച്ചുകൊണ്ട് ബ്രാഹ്മണന്മാർ യജമാനനെ വിട്ടുകളയുന്നു. അറിഞ്ഞ വിദ്യയുള്ള ശിഷ്യൻ ഗുരുവിനെ, കത്തിച്ച കാടിനെ പോലെ, വിട്ടുകളയുന്നു.
Explanation
അറിഞ്ഞ വിദ്യയുള്ള ശിഷ്യൻ ഗുരുവിനെ വിട്ടുകളയുന്നു.
ഈ ശ്ലോകത്തിൽ, ബ്രാഹ്മണന്മാർ ദക്ഷിണം കൈവശം വെച്ചുകൊണ്ട് യജമാനനെ വിട്ടുകളയുന്നുവെന്ന് പറയുന്നത്, അവർക്ക് ലഭിച്ച ധനം അല്ലെങ്കിൽ പ്രതിഫലം അവർക്ക് നൽകുന്ന വ്യക്തിയെ വിട്ടുകളയുന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. അതുപോലെ, അറിഞ്ഞ വിദ്യയുള്ള ശിഷ്യൻ ഗുരുവിനെ വിട്ടുകളയുന്നത്, ഒരു വ്യക്തി തന്റെ അറിവും കഴിവും നേടുമ്പോൾ, തന്റെ ഗുരുവിനെ മറക്കുന്നത് അല്ലെങ്കിൽ അവനോടുള്ള കടപ്പാട് മറക്കുന്നത് എന്നതിനെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു. ഗുരുവിന്റെ പ്രാധാന്യം മനസ്സിലാക്കാതെ, വിദ്യ നേടിയശേഷം, ഒരാൾ തന്റെ ഗുരുവിനെ മറക്കുന്നത് ദുഷ്പ്രവൃത്തിയാണ്. ഈ ശ്ലോകം, ഗുരുവിന്റെ പ്രാധാന്യം, വിദ്യയുടെ മൂല്യം, അതിന്റെ ഉപയോഗം എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ഒരു ഉപദേശം നൽകുന്നു.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 02-18