Chapter 2 · Verse 18
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
गृहीत्वा दक्षिणां विप्रास्त्यजन्ति यजमानकम् । प्राप्तविद्या गुरुं शिष्या दग्धारण्यं मृगास्तथा
Transliteration
gṛhītvā dakṣiṇāṃ viprāstyajanti yajamānakam | prāptavidyā guruṃ śiṣyā dagdhāraṇyaṃ mṛgāstathā
Translation
दक्षिणा स्वीकारून ब्राह्मण यजमानाला सोडतात. ज्ञान प्राप्त केलेले शिष्य गुरुंच्या मार्गाने जळलेल्या वनात प्राण्यांसारखे वागतात.
Literal meaning: दक्षिणा घेतल्यावर ब्राह्मण यजमानाला सोडतात. ज्ञान प्राप्त केलेले शिष्य गुरुंच्या मार्गाने जळलेल्या वनात प्राण्यांसारखे वागतात.
Explanation
ज्ञान मिळवलेले शिष्य गुरुंच्या मार्गाने वागतात, परंतु त्यांना सोडले जाते.
या श्लोकात Chanakya ने सांगितले आहे की, जेव्हा शिष्य ज्ञान प्राप्त करतात, तेव्हा त्यांना त्यांच्या गुरुंचा मार्ग अनुसरण करणे आवश्यक आहे. परंतु, काही वेळा शिष्य त्यांच्या गुरुंचा आदर न करता, त्यांना सोडून जातात. यामध्ये 'दक्षिणा स्वीकारून ब्राह्मण यजमानाला सोडतात' हे दर्शवते की, काही लोक ज्ञान मिळवून त्याचा उपयोग न करता, त्यांना सोडून जातात, जसे की जळलेल्या वनात प्राण्यांसारखे वागणे. हे एक प्रकारे शिष्यांच्या असंवेदनशीलतेचे प्रतीक आहे, जे त्यांच्या गुरुंच्या शिक्षणाचे मूल्य समजत नाहीत.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 02-18