Chapter 2 · Verse 18
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
गृहीत्वा दक्षिणां विप्रास्त्यजन्ति यजमानकम् । प्राप्तविद्या गुरुं शिष्या दग्धारण्यं मृगास्तथा
Transliteration
gṛhītvā dakṣiṇāṃ viprāstyajanti yajamānakam | prāptavidyā guruṃ śiṣyā dagdhāraṇyaṃ mṛgāstathā
Translation
దక్షిణను స్వీకరించిన బ్రాహ్మణులు యజమానుడిని విడిచిపెడతారు. విద్యను పొందిన శిష్యులు గురువును విడిచిపెడతారు, అలాగే అగ్నిలో కాలిన అడవి జంతువులు కూడా.
Literal meaning: దక్షిణను స్వీకరించిన బ్రాహ్మణులు యజమానుడిని విడిచిపెడతారు. విద్యను పొందిన శిష్యులు గురువును విడిచిపెడతారు, అలాగే అగ్నిలో కాలిన అడవి జంతువులు కూడా.
Explanation
విద్య మరియు ఆర్థిక లాభం పొందిన వ్యక్తులు తమ మూలాలను విడిచిపెడతారు.
ఈ శ్లోకంలో చాణక్యుడు బ్రాహ్మణులు, శిష్యులు మరియు అడవి జంతువుల గురించి మాట్లాడుతున్నారు. దక్షిణను స్వీకరించడం అంటే ఆర్థిక లాభం పొందడం. ఈ లాభం పొందినప్పుడు, వారు తమ యజమానులను విడిచిపెడతారు. విద్యను పొందిన శిష్యులు కూడా తమ గురువులను విడిచిపెడతారు, అంటే వారు తమ గురువుల పట్ల కృతజ్ఞతను మర్చిపోతారు. అగ్నిలో కాలిన అడవి జంతువులు కూడా తమ ప్రాణాలను కాపాడుకోవడానికి పరిత్యాగం చేస్తాయి. ఈ శ్లోకం మనకు తెలియజేస్తున్నది, మనం పొందిన లాభాలు లేదా విద్యల వల్ల మన మూలాలను, సంబంధాలను విడిచిపెట్టే అవకాశం ఉంది.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 02-18