Chapter 3 · Verse 10
Attributed to Chanakya (Kautilya)
Sanskrit
त्यजेदेकं कुलस्यार्थे ग्रामस्यार्थे कुलं त्यजेत् । ग्रामं जनपदस्यार्थे आत्मार्थे पृथिवीं त्यजेत्
Transliteration
tyajedekaṃ kulasyārthe grāmasyārthe kulaṃ tyajet | grāmaṃ janapadasyārthe ātmārthe pṛthivīṃ tyajet
Translation
एकट्या कुटुंबासाठी, गावासाठी कुटुंबाचा त्याग करावा. गावासाठी, जनपदासाठी आत्मासाठी पृथ्वीचा त्याग करावा.
Literal meaning: एकासाठी कुटुंबाचा त्याग करावा, गावासाठी कुटुंबाचा त्याग करावा; गावासाठी, जनपदासाठी आत्मासाठी पृथ्वीचा त्याग करावा.
Explanation
कुटुंब, गाव आणि पृथ्वी यामध्ये प्राधान्यक्रम ठरवण्याची गरज आहे.
या श्लोकात चाणक्यांनी सांगितले आहे की, व्यक्तीने आपल्या कुटुंबासाठी, गावासाठी आणि आत्मासाठी प्राधान्यक्रम ठरवावा लागतो. कुटुंबासाठी एकट्या कुटुंबाचा त्याग करणे आवश्यक आहे, म्हणजे कुटुंबाच्या कल्याणासाठी काही गोष्टींना सोडावे लागेल. त्यानंतर, गावासाठी कुटुंबाचा त्याग करणे आवश्यक आहे, म्हणजे गावाच्या हितासाठी कुटुंबाच्या काही गोष्टींना सोडावे लागेल. शेवटी, आत्मासाठी पृथ्वीचा त्याग करणे आवश्यक आहे, म्हणजे आपल्या आत्माच्या कल्याणासाठी, कधी कधी मोठ्या गोष्टींनाही त्यागावे लागते. या श्लोकात चाणक्यांनी सांगितले आहे की, जीवनात प्राधान्यक्रम ठरवणे आवश्यक आहे, जेणेकरून आपण योग्य निर्णय घेऊ शकू.
Source edition (provenance)
sanskritdocuments:chANakyanItisort; transliteration: Sunder Hattangadi (ITRANS→IAST); label 03-10